مواجهه با خويشاوندگماري در حكمراني اسلامي (با تأكيد بر سيرۀ نبوي و علوي)

هدف: هدف پژوهش حاضر تبيين ديدگاه اسلام دربارۀ خويشاوندگماري بودكه امروزه به مسئله‌اي مهم در سيستم اداري كشور و نظام سياسي اسلامي تبديل شده است. روش: با بهره‌گيري از روش استنادي و با رويكرد استنتاجي، وقايع مرتبط با سيرۀ حكومتي دو پيشواي معصوم؛ حضرت پيامبر(ص) و امام علي(ع) كه فرصت حكمراني داشتند، مطالعه و بررسي شد. يافته‌ها: دستاوردها نشان داد كه پيشوايان معصوم بر آسيبهاي متعدد و پيامدهاي منفي خويشاوندگماري براي حكومت اسلامي تصريح كرده و پيوسته از نصب خويشاوندان در مناصب مادي و سياسي اجتناب مي‌كردند و خويشاوندان شايسته خود را تنها در امور معنوي همانند جهاد و تبليغ كه بدون شائبۀ بهره‌برداري مادي و سياسي‌اند، به كار مي‌گرفتند. نتيجه‌گيري: به اقتضاي مصالح عمومي و با توجه به اينكه در انديشۀ اسلامي منصبهاي حكومتي امتياز محسوب نمي‌شوند، بلكه فقط براي عمل به تكليف‌اند؛ خويشاوندان حاكمان هر اندازه هم توانمند و كارامد باشند، حضورشان تنها در مناصب مرتبط با امور معنوي و جهاد، مقبول و موجب تقويت نظام اسلامي است.