مطالعه تطبيقي نظريه سوءاستفاده از حق در حقوق مالكيت فكري در ايران و آمريكا

حقوق مالكيت فكري به وجود آمده‌است تا از حقوق آفرينندۀ اثر فكري، حمايت حداكثري و انحصاري كند. بنابراين دارندۀ اين حقوق، عملاً نسبت‌به سايرين در مزيت و برتري قرار مي‌گيرد. اين امر يكي از ادلۀ اصلي مخالفان اعطاي حقوق انحصاري به صاحبان آثار فكري است، چراكه انحصار مي‌تواند زمينه‌ساز سوءاستفاده باشد. بنابراين برتريِ يادشده تا آنجا كه فقط صيانت از حقوق دارنده مطرح باشد مطلوب خواهد بود، اما براي جلوگيري از سوءاستفادۀ دارنده از حقوق خويش در برابر خريدار يا مصرف‌كنندۀ مال فكري، بايستي موضع مشخص نظري و ابزار مناسب عملي در دست داشت تا حقوقي كه براي حمايت از آفرينندۀ اثر فكري ايجاد شده‌اند، خود دست‌آويز سوءاستفاده در برابر منافع عمومي قرار نگيرند. اين پژوهش در نظر دارد مصاديق سوءاستفاده از حق را در حيطۀ اموال فكري بيابد و سپس كاركرد نظريۀ سوءاستفاده از حق را در اين موارد استنباط كند. به اين منظور، مواردي كه دارندۀ حق فكري به پشتوانۀ قوانين، وضعيت مسلط و يا امكان سوءاستفاده از حقوق خويش را پيدا مي‌كند، در دو دستۀ حقوق مالكيت ادبي و هنري و حقوق مالكيت صنعتي بررسي شده و در هر مورد، سير به‌كارگيري نظريۀ سوءاستفاده از حق در نظام‌هاي غربي به‌ويژه حقوق آمريكا مرور شده‌است. درنهايت ضرورت و امكان پياده‌سازي اين نظريه در حقوق داخلي مطرح شده‌است.