بررسي ارتباط پارامترهاي خشكسالي -امنيت غذايي با استفاده از روش ‌هاي داده‌ كاوي (مطالعه موردي: استان البرز)

امروزه با توجه به افزايش جمعيت و نياز روزافزون به غذا، تأمين امنيت غذايي از الزامات ضروري در هر منطقه محسوب مي‌شود. از طرفي خشكسالي-هاي اخير يكي از دلايل اصلي تزلزل در امنيت غذايي و توليد غذا در مناطق مختلف دنيا به شمار مي‌رود. هدف از اين پژوهش در وهلۀ اول انتخاب يك مدل برتر به منظور ارتباط‌سنجي بين پارامترهاي خشكسالي_امنيت غذايي در استان البرز است. بدين جهت از داده‌هاي مربوط به بارش و دما به منظور محاسبۀ شاخص خشكسالي هواشناسي SPEI و همچنين داده‌هاي مربوط به سطح زيركشت و تناژ (تن در هكتار) دو محصول استراتژيك گندم و جو كه بيش از 43% غذاي استان را تأمين مي‌كنند، در بازۀ زماني 21 ساله (1400-1380) استفاده شد. براي بررسي ارتباط‌سنجي پارامترهاي خشكسالي_امنيت غذايي در استان البرز چهار روش Spearman، ANN، ANFIS و M5 مورد استفاده قرار گرفت. نتايج نشان داد در شهرستان طالقان و كرج معيارهاي نكوئي برازش R2، RMSE و MAE روش‌هاي Spearman، ANN، ANFIS و M5 به ترتيب از 0.752 تا 0.736، 0.242 تا 0.217، 0.107 تا 0.114، 0.847 تا 0.837، 0.209 تا 0.253 و 0.107 تا 0.111 متغير مي‌باشد. همچنين در بين الگوريتم‌هاي استفاده شده، روش درخت تصميم M5 بهترين مدل به منظور ارتباط‌سنجي بين متغيرهاي خشكسالي و امنيت غذايي بود. به طوريكه R2، RMSE و MAE مدل مذكور از شهرستان طالقان تا شهرستان كرج از 0.736، 0.217 و 0.114 تا 0.837، 0.253 و 0.111 متغير است. همچنين در نبود مدل درخت تصميم، سيستم استنباط عصبي فازي تطبيقي به‌عنوان بهترين روش در بين مدل‌هاي مورد استفاده، مي‌باشد. نتايج اين مطالعه ميتواند در ارائه سناريوهاي آيند هنگاري در ارتباط با پارامترهاي خشكسالي_امنيت غذايي مورد استفاده قرار گيرد.