القاي مقاومت به نيكل با نيتروپروسايد سديم در گياه گوجه‌فرنگي

انباشت فلزات سنگين در سراسر اكوسيستم مشكلات زيست‌محيطي بزرگي است كه كيفيت زندگي همه موجودات زنده را تهديد مي‌كند. در آزمايشي به صورت فاكتوريل بر مبناي طرح بلوك كاملاً تصادفي، اثر نيتروپروسايد سديم بر پاسخ‌هاي فيزيولوژيكي و بيوشيميايي گوجه‌فرنگي تحت تنش نيكل مورد بررسي قرار گرفت. گياهان گوجه‌فرنگي در دو سطح نيتروپروسايد سديم (صفر و 100 ميكرومولار) و سه سطح مختلف نيكل (صفر، 25، 50 ميكرومولار) همراه با سه تكرار تحت شرايط هيدروپونيك كشت داده شدند. نتايج نشان داد كه 50 ميكرومولار سولفات نيكل تحت عدم كاربرد نيتروپروسايد سديم به طور قابل‌توجهي باعث كاهش محتواي آب نسبي برگ (43.1 درصد) در مقايسه با شرايط كاربرد نيتروپروسايد سديم شد. افزايش نشت يوني و مالون دي آلدهيد، به‌عنوان شاخص آسيب اكسيداتيو در گياهان تحت تنش سولفات نيكل مشاهده شد. در پاسخ به اكسيداتيو ناشي از تنش سولفات نيكل، ميزان كلروفيل روندي نزولي و كربوهيدارت و غلظت پرولين نسبت به شاهد روندي صعودي داشتند. كاربرد 100 ميكرومولار نيتروپروسايد سديم سبب افزايش كلروفيل b (4.54 درصد) و كلروفيل كل (3.57 درصد) در شرايط عدم تنش سولفات نيكل نسبت به شاهد شد. فعاليت آنتي‌اكسيداني، پراكسيداز و كاتالاز در تيمار 100 ميكرومولار نيتروپروسايد سديم نسبت به گياهان بدون اين ماده به‌ترتيب، 62، 37 و 38 درصد تحت تنش 50 ميكرومولارسولفات نيكل افزايش يافت. با توجه به نتايج، نيتروپروسايد سديم در غلظت 100 ميكرومولار، اثرات منفي تنش نيكل را بر صفات رشدي گياه گوجه‌فرنگي نظير تعداد برگ و وزن خشك گياه با افزايش فعاليت آنتي اكسيداني (افزايش فعاليت آنزيم‌هاي كاتالاز و پراكسيداز) و همچنين تأثير مثبت تجمع پرولين بر محتواي نسبي آب، كاهش داد، لذا كاربرد اين ماده براي گياه گوجه‌فرنگي تحت رشد در شرايط نيكل توصيه مي‌شود.