ارزيابي برخي لاين‌هاي موتانت برنج (Oryza sativa L.) تحت تنش شوري از طريق صفات زراعي، فيزيولوژيك و آنزيمي

امروزه تنش شوري امنيت غذايي و پايداري توليدات كشاورزي را تهديد مي‌كند. پاسخ گياهان به تنش شوري نيز همواره يكي از موضوعات مهم مطالعات فيزيولوژيك و بيوشيميايي بوده است. به منظور ارزيابي لاين‌هاي موتانت از نظر صفات زراعي، فيزيولوژيك و آنزيمي تحت تنش شوري، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌‌هاي كاملاً تصادفي در سه تكرار با استفاده از خاك شاليزار و تنظيم شوري آن در گلدان اجرا شد. در اين آزمايش از چهار لاين موتانت (MLST1، MLTH1، MLTH2 و MLTH3) به همراه دو شاهد متحمل (ديلماني و نونابوكرا) و دو شاهد حساس (IR29 و سپيدرود) استفاده شده و در سه سطح شوري (صفر، چهار و هشت دسي‌‌‌زيمنس بر متر) برخي صفات زراعي، فيزيولوژيك و آنزيمي آنها مورد ارزيابي قرار گرفت. بر اساس نتايج، بيشترين ميزان پرولين در سطح شوري چهار دسي‌زيمنس بر متر در موتانت MLTH2 حاصل گرديد كه نسبت به شرايط عدم تنش شوري بيش از 1.3 برابر افزايش نشان داد. از طرفي كمترين ميزان صفت مذكور نيز در شرايط عدم تنش شوري در موتانت MLTH1 به‌دست آمد. بيشترين و كمترين ميزان مالون ‌دي‌آلدهيد به ترتيب در سطح شوري چهار دسي‌‌‌زيمنس بر متر و عدم تنش شوري مربوط به ژنوتيپ MLTH3 بود. بر اساس نتايج، بيشترين ميزان فعاليت آنزيم سوپراكسيد ديسموتاز به ترتيب مربوط به موتانت MLTH2 در شوري چهار دسي‌‌زيمنس بر متر و كمترين آن مربوط به موتانت MLST1 در شوري هشت دسي‌‌‌زيمنس بر متر بود. در شرايط عدم تنش شوري بيشترين ميزان عملكرد شلتوك در رقم شاهد حساس به شوري سپيدرود حاصل گرديد. در مقايسه، پس از اعمال تنش شوري كمترين كاهش عملكرد در موتانت MLTH2 به‌دست آمد. در مجموع و بر اساس نتايج صفات بيوشيميايي و عملكرد، ژنوتيپ MLTH2 به‌عنوان بهترين لاين متحمل به شوري شناسايي و براي مطالعات تكميلي آينده پيشنهاد مي‌شود.