اثر برخي كودهاي زيستي و شيميايي بر ويژگي‌هاي مورفوفيزيولوژيكي و اسانس گلبرگ گل ‌محمدي (Rosa damascena Mill.) تحت تنش خشكي

كودهاي آلي و شيميايي، نقش حياتي در مراحل رشد و نمو گياهان ايفا مي‌كنند و كاربرد آن‌ها مي‌تواند باعث افزايش رشد و توليد گياهان شود. در تحقيق حاضر تأثير كودهاي زيستي (بوتاميسول، اسيد هيوميك، كودهاي اسبي، گوسفندي، گاوي، مرغي، ورمي‌كمپوست، كامل شيميايي NPK همراه با دو سطح شاهد (مثبت: آب‌پاشي و منفي: بدون هر گونه محلول‌پاشي) تحت تنش خشكي بر صفات مورفوفيزيولوژيكي و اسانس گلبرگ گل محمدي (Rosa damascena Mill.) در طي دو سال، به صورت فاكتوريل دو عامل (كود و تنش خشكي) در قالب طرح بلوك‌هاي كاملاً تصادفي در سه تكرار مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاصل از پژوهش نشان داد كه از بين 13 تركيب شناسايي شده اسانس در كل تيمارها، بيشترين اجزاء مربوط به سيترونلول و ژرانيول (مونوترپن‌هاي اكسيژنه الكلي) و هنيكوزان و نونادكان (هيدروكربن‌هاي آلكان‌دار) بود. در بين اجزاء اسانس، ماده مؤثره هنيكوزان (34.6 و 33.6 درصد) بيشترين ميزان را به خود اختصاص داد. نتايج دو سال پژوهش نشان داد كه بالاترين مقادير ارتفاع بوته (212.1 و 214.4 سانتي‌متر)، تعداد شاخه ‌اصلي (22.2 و 23.1)، كلروفيل ‌كل (18.1 و 18.3 ميلي‌گرم بر گرم وزن تر)، محتواي نسبي آب برگ (69.5 و 68.4)، عملكرد گل (7651.5 و 7591.2 كيلوگرم در هكتار)، اسانس (0.076 و 0.069 درصد) توسط تيمارهاي ورمي‌كمپوست، كود مرغي و يا كود كامل تحت شرايط عدم تنش خشكي به دست آمد. پيشنهاد مي‌شود براي حصول بالاترين تركيب كيفي اسانس گل محمدي يعني دو تركيب مهم معطر سيترونلول و ژرانيول تحت شرايط مشابه، از تيمارهاي كود كامل و يا كود مرغي استفاده گردد.