بررسي اثر روشهاي مختلف خشك كردن بر عملكرد آنتي‌اكسيداني و فيتوشيميايي گياه دارويي Allium hirtifolium Boiss.

موسير با نام علميAllium hirtifolium Boiss. گياهي بومي ايران بوده و به لحاظ دارا بودن تركيبات گوگردي علاوه بر مصرف خوراكي، كاربرد دارويي دارد. به منظور بررسي تاثير روش هاي مختلف خشك كردن بر كيفيت موسير آزمايشي طراحي شد. برش هاي موسير، با ده روش مختلف شامل قرار گيري در سايه و آفتاب، خيساندن موسير به مدت 24 ساعت در آب و سپس قرارگيري در آفتاب (روش سنتي مورد استفاده)، استفاده از آون با دماهاي 50، 60 و 70 درجه سانتي گراد، استفاده از مايكروويو با توان 360، 540 و 720 وات و استفاده از خشك كن انجمادي خشك شدند. تاثير روش هاي مختلف خشك كردن بر ظرفيت آنتي اكسيداني (روش DPPH)، ميزان فنول كل (روش فولين سيو كالتو)، فلاونوئيد (روش آلومينيوم كلرايد)، آليسين (روش 4-مركاپتوپيريدين) و كربوهيدرات محلول و ذخيره اي (روش آنترون) و همچنين كيفيت رنگ (روش پردازش تصوير) موسير بررسي شد. مقدار رطوبت اوليه نمونه ها 69/41 درصد بر پايه وزن تر بود. بيشترين فعاليت آنتي اكسيداني به عصاره متانولي بدست آمده از خيساندن، نمونه تازه و سپس خشك شده در سايه تعلق داشت. بيشترين محتوي فنول كل متعلق به عصاره حاصل از خيساندن نمونه هاي خشك شده در خشك كن انجمادي بود. بيشترين ميزان فلاونوئيد نيز به عصاره حاصل شده به روش اولتراسونيك، نمونه تازه و سپس خشك كن انجمادي تعلق داشت. بعد از موسير تازه بيشترين آليسين در نمونه هاي خشك شده در سايه مشاهده شد. موسير خشك شده در خشك كن انجمادي و مايكروويو با توان 720 وات به ترتيب بيشترين كربوهيدرات محلول و ذخيره اي را داشتند. كمترين مقدار قهوه اي شدن در پي خشك شدن در نمونه خشك شده با خشك كن انجمادي مشاهده گرديد. در بين روش هاي خشك كردن موسير، سايه خشك مناسب ترين روش براي حفظ كيفيت موسير معرفي شد و مشخص گرديد كه روش سنتي خشك كردن موسير موجب از دست رفتن تركيبات زيست فعال آن مي گردد.