بررسي تنوع فنوتيپي ژنوتيپ‌‌هاي ماشك (Vicia L.) از گونه‌‌هاي مختلف تحت شرايط ديم در شهرستان مراغه

ماشك با نام علمي Vicia L. از مهم‌‌ترين گياهان علوفه‌‌اي است و عملكرد آن به‌‌طور وسيع از كم‌‌آبي تأثير مي‌‌گيرد. هدف از پژوهش حاضر، تعيين تنوع فنوتيپي و گزينش ژنوتيپ‌‌هاي برتر ماشك بود و بدين منظور 120 ژنوتيپ ماشك از پنج گونۀ Vicia ervilia L.، Vicia sativa L.، Vicia narbonencis L.، Vicia dassycarpa L. و Vicia panonica L. تحت شرايط ديم در شهرستان مراغه ارزيابي شد. تجزيۀ داده‌‌ها حاكي از وجود تنوع چشمگيري بين ژنوتيپ‌‌هاي گونه‌‌هاي ماشك ازنظر تمام صفات مطالعه‌‌شده بود. طبق نتايج، عملكرد دانه با عملكرد بيولوژيك و تعداد روز تا رسيدگي همبستگي مثبت و معني‌‌داري داشت. ارزيابي پراكنش ژنوتيپ‌‌ها برمبناي باي‌‌پلات PCA نشان داد گونه‌‌هاي ماشك از همديگر به‌‌خوبي تفكيك شد؛ همچنين برپايۀ نتايج تجزيۀ خوشه‌‌اي، ژنوتيپ‌‌هاي ماشك مطالعه‌‌شده در دو گروه اصلي و چهار زيرگروه فرعي دسته‌‌بندي شد كه ژنوتيپ‌‌هاي موجود در زيرگروه سوم و پس از آن در زيرگروه چهارم داراي بيشترين مقدار براي اكثر صفات بود. در نهايت، ژنوتيپ‌‌هاي G1، G3، G4، G6، G7، G8 و G12 كه همگي از گونۀ V. ervilia بود، به‌‌طور مشترك براساس شاخص MGIDI و شاخص اسميت گزينش شد. نتايج مطالعۀ حاضر براي جمع‌آوري، حفظ و استفاده از منابع ژرم‌‌پلاسم ماشك مفيد است.