اثربخشي «درمان متمركز بر شفقت» بر گرايش به گناه و شرم زنان مبتلا به اختلال خوردن

مقدمـه: اختلال خوردن يكي از عوامل نگران كننده سلامت عمومي است و عوامل متعددي در آن نقش دارند، كه از اين ميان مي توان به نقش عمده گرايش به گناه و شرم اشاره كرد. پژوهش حاضر با هدف تعيين اثربخشي درمان متمركز بر شفقت بر گرايش به گناه و شرم زنان مبتلا به اختلال خوردن انجام شد. روش كار: پژوهش حاضر از نوع نيمه تجربي از نوع پيش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه كنترل بود. جامعه آماري اين پژوهش شامل تمامي زنان سنين 18 تا 40 سال بود كه در سال 1401 به يك كلينيك درمان چاقي در تهران مراجعه نموده بودند. تعداد 30 تن با استفاده از روش نمونه گيري هدفمند و به روش در دسترس انتخاب شدند. سپس با استفاده از شيوه تصادفي¬ ساده از نوع قرعه كشي در گروه، درمان متمركز بر شفقت (Compassion-Focused Therapy) (15 تن) و گروه كنترل (15 تن) گمارده شدند. ابزارهاي گردآوري داده ها، شامل اطلاعات جمعيت شناختي، مقياس شفقت به خود- فرم كوتاه (Self- Compassion Scale- Short Form) و مقياس گرايش به گناه و شرم (Guilt and Shame Proneness Scale) بود. روايي ابزارها سنجيده نشد و به پژوهش هاي پيشين اكتفا شد. پايايي به روش همساني دروني با محاسبه ضريب آلفا كرونباخ براي   مقياس شفقت به خود- فرم كوتاه و مقياس گرايش به شرم و گناه اندازه گيري شد. درمان متمركز بر شفقت طي 8 جلسه 90 دقيقه‌اي (در طـول 2 ماه بعد)، براي گروه مداخله اجرا گرديد ولي به گروه كنترل هيچ آموزشي ارائه نشد. داده ها در نرم افـزار آمـاري اس پي اس اس نسخه 21 تحليل شد. يافته ها: مداخله اجرا شده باعث تغييرات نمره گرايش به گناه و شرم افراد داراي اختلال خوردن در مراحل بعد و پيگيري در گروه مداخله شده و اثر اين مداخله در مرحله پيگيري (2 ماه بعد) پايدار بوده است و همچنان ميانگين كاهش داشته است. بعبارت ديگر، با تعديل اثر اين متغيرهاي مستقل، اثر گروه نشان مي دهد كه ميانگين نمره بعد و پيگيري با هم تفاوت معناداري دارد (0.034=P) و همچنين اثر گروه نيز معنادار است (0.001 P) نتيجه گيري: درمان متمركز بر شفقت باعث كاهش گرايش به گناه و شرم افراد داراي اختلال خوردن مي شود. پيشنهاد مي شود روانشناسان باليني و درمانگران در مداخلات خود به‌ويژه در زمينه گرايش به گناه و شرم افراد مبتلا به اختلال خوردن از درمان فوق كمك بگيرند.