اثربخشي بسته ارتقاي مهارت هاي زباني مبتني بر توانبخشي شناختي بر دامنه ي توجه، حافظه كاري و مهارت هاي زباني كودكان با آسيب ويژه زباني

مقدمه: زبان يك مهارت پايه و يكي حوزه هاي شناختي مهم در كودكان است. هدف پژوهش حاضر، تعيين اثربخشي بسته ارتقاي مهارت هاي زباني مبتني بر توانبخشي شناختي بر دامنه ي توجه، ‏حافظه كاري و مهارت هاي زباني كودكان با آسيب ويژه زباني است. روش كار: روش پژوهش نيمه تجربي با طرح پيش آزمون، پس آزمون و پيگيري با گروه كنترل بود. جامعه آماري پژوهش شامل تمامي كودكان 5 تا 7 ساله داراي آسيب ويژه زباني بودند كه در سال تحصيلي 1402-1401 در مراكز پيش دبستاني عادي مشغول به آموزش بوده و جهت دريافت خدمات گفتار و زبان به مراكز گفتاردرماني شهر بروجرد مراجعه كرده بودند. تعداد نمونه 30 تن بود كه به روش نمونه گيري هدفمند از ميان جامعه آماري انتخاب و با گمارش تصادفي در 2 گروه مداخله و كنترل جايگزين شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه مشخصات جمعيت شناختي، مقياس هوش وكسلر كودكان(ويرايش چهارم) (WISC- IV)(Wechsler Intelligence Scale for Children Fourth Edition)، مصاحبه باليني براساس معيارهاي DSM-5 و پرسشنامه مهارت هاي عصب روانشناختي (فرم معلم) براي كودكان پيش دبستاني ( Neuropsychological Skills (Teacher Form) Questionnaire for Preschool Children) بود. روايي محتوايي ابزارها به روش كيفي و پايايي به روش همساني دروني با محاسبه ضريب آلفا كرونباخ اندازه گيري شد. پس از اجراي 12 جلسه مداخله براساس بسته ارتقاي مهارت هاي زباني مبتني بر توانبخشي شناختي بر روي گروه مداخله، داده ها در نرم افزار اس پي اس اس نسخه 24 تحليل شدند. يافته ها: بسته ارتقاي مهارت هاي زباني مبتني بر توانبخشي شناختي بر دامنه ي توجه، حافظه كاري و مهارت هاي زباني كودكان با آسيب ويژه زباني اثربخش بود(0.01 P). همچنين اثر زمان بر دامنه ي توجه، حافظه كاري و مهارت هاي زباني نسبت به مرحله پيش آزمون اثرگذار بود(0.01 P). نتيجه گيري: بسته ارتقاي مهارت هاي زباني مبتني بر توانبخشي شناختي در افزايش دامنه ي توجه، بهبود حافظه كاري و ارتقاي مهارت هاي زباني كودكان با آسيب ويژه زباني اثربخش بود. از اينرو پيشنهاد مي شود كه جهت بهبود مهارت هاي شناختي و زباني كودكان از بسته مداخلاتي فوق، استفاده شود.