اثربخشي «درمان فعال‌سازي‌رفتاري» بر خودپنداره جنسي و صميميت در روابط زنان يائسه داراي اختلال عملكرد جنسي

مقدمه: يكي از مشكلات شايع دوران يائسگي كاهش توانايي جنسي و اختلال عملكرد جنسي است كه مي‌تواند باعث كاهش كيفيت زندگي زنان شود. لذا پژوهش حاضر با هدف تعيين اثربخشي درمان فعال سازي رفتاري بر خودپنداره‌جنسي و صميميت در روابط زنان يائسه داراي اختلال عملكرد جنسي انجام شد. روش‌ كار: پژِوهش حاضر از نوع  نيمه‌ تجربي با پيش‌آزمون-‌پس‌آزمون با گروه كنترل و پيگيري 45 روز بود. جامعه آماري پژوهش حاضر، شامل همه زنان يائسه داراي اختلال عملكرد جنسي مراجعه كننده به مراكز درماني تخصصي در زمينه اختلالات جنسي واقع در شهر اصفهان در سال 1402 بودند.  نمونه آماري از مراكز درماني تخصصي در زمينه اختلالات جنسي در شهر اصفهان به روش در دسترس به تعداد 30  زن يائسه  بالاي 50 سال داراي اختلال عملكرد جنسي با تشخيص مصاحبه تشخيصي روانشناس باليني و كسب نمره عملكرد ‌جنسي كمتر از 28 از 36 نمره   شاخص عملكرد جنسي زنان (Female Sexual Function Index) به شيوه نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند. سپس به صورت تصادفي ساده به شيوه قرعه‌كشي در  گروه درمان فعال سازي رفتاري و كنترل گمارش شدند (هرگروه 15 تن). جمع‌آوري داده‌ه با پرسشنامه جمعيت‌شناختي، پرسشنامه چند وجهي خودپنداره‌جنسي (Multidimensional Sexual Self- Concept Questionnaire) و ارزيابي شخصي صميميت در روابط (Personal Assessment of Intimacy in Relationships) انجام گرفت. براي گروه مداخله، 8 جلسه 90 دقيقه‌اي درمان فعال سازي رفتاري (هفته‌اي 2 جلسه) برگزار شد. پس از اتمام مداخله، پس آزمون و به فاصله 45 روز بعد پيگيري انجام شد. داده‌ها در نرم افزار اس پي اس اس نسخه 23 تحليل شد.يافته‌ها: بين گروه مداخله و گروه كنترل در 2 متغير خودپنداره‌جنسي و صميميت در روابط، در مرحله پس‌آزمون و پيگيري تفاوت معناداري وجود داشت.  بنابراين، مداخله در بهبود خودپنداره‌جنسي و صميميت در روابط زنان يائسه داراي اختلال عملكرد جنسي اثر‌بخش بود (0.05 P).  نتيجه‌گيري: درمان فعال‌سازي‌رفتاري باعث بهبود خودپنداره‌جنسي و صميميت در روابط در زنان يائسه داراي اختلال عملكرد جنسي مي‌شود. پيشنهاد مي‌شود در مراكز بهداشت و درمان و مراكز مشاوره از درمان فوق، براي ارتقاي متغيرهاي روانشناختي مرتبط با عملكردجنسي زنان يائسه استفاده شود.