تعيين الگوي كشت و سبد بهينه مصرف انرژي مورد نياز در پمپاژ آب آبياري (مطالعه موردي: اراضي شمال ايران)

محدود بودن منابع انرژي فسيلي و مشكلات ناشي از انتشار گازهاي گلخانه‌اي حاصل از آن، ضرورت مصرف انرژي‌هاي تجديدپذير را بر همگان روشن ساخته است. بر همين اساس در تحقيق حاضر سعي شده است، با استفاده از مدل چندهدفه، الگوي كشت بهينه زراعي و سبد بهينه مصرف انرژي در اراضي كشاورزي به گونه اي كه منافع حاصل از توليد محصولات زراعي كشاورزان با تكيه بر استفاده از منابع انرژي تجديدپذير و كاهش مصرف سوخت منابع انرژي فسيلي مورد استفاده در سيستم آبياري، تعيين شود. جامعه آماري پژوهش، زارعين منطقه بيشه جنوبي شهرستان بابل مي‌باشند. داده هاي مربوطه از طريق اداره جهاد كشاورزي منطقه و سازمان ساتبا، در سال 1400 به صورت خام جمع‌آوري شد. نتايج مطالعه، در وضعيت تركيب انرژي تجديدپذير با انرژي فسيلي در پمپاژ آب آبياري، كشت محصولات شالي طارم، شالي شيرودي، سويا، و ذرت به ترتيب با سطح كشت 0.44، 0.30، 0.16 و 0.10 در هكتار را به عنوان مقادير بهينه پيشنهاد مي كند. با اجراي الگوي پيشنهادي، سود زارعين منطقه به ازاي هر هكتار از 536.49 به 538.41 ميليون ريال نسبت به وضعيت عدم لحاظ انرژي تجديدپذير در الگوي جاري، افزايش مي يابد. سبد بهينه مصرف انرژي به صورت تركيب به كارگيري انرژي خورشيدي و انرژي فسيلي، 2690 كيلووات ساعت به دست آمد، كه از اين مقدار، 82 درصد به انرژي فسيلي و 18 درصد به  انرژي خورشيدي اختصاص دارد. همچنين، براساس نتايج، با انتخاب سيستم پمپ تركيبي فسيلي-خورشيدي و همچنين كاهش سطح كشت شيرودي و افزايش سطح طارم، سويا و ذرت نسبت به الگوي فعلي منطقه در شرايط عدم استفاده از انرژي تجديدپذير به عنوان منبع سوخت آبياري، 18 درصد از ميزان انتشار گازهاي گلخانه‌اي صرفه جويي خواهد شد. لذا، تشويق و حمايت دولت از كشاورزان در زمينه استفاده از منابع انرژي هاي تجديدپذير در تأمين سوخت كشاورزي مي‌تواند در كاهش زيان هاي محيط زيستي ناشي از كشاورزي نقش به سزايي داشته باشد.