بررسي ويژگي‌هاي آنتي‌اكسيداني و ضدباكتريايي برگ گياه ژينكو (Ginkgo biloba)

مقدمه: ‌گونه‌هاي فعال اكسيژن با آسيب به تركيبات بدن موجب ايجاد بيماري مي‌شوند. از طرف ديگر مقاومت دارويي نيز در جهان تبديل به مشكلي جدي در درمان عفونت‌ها شده است. گياه ژينكو (Ginkgo biloba) يك گياه دارويي با خواص بسيار است. هدف از اين پژوهش بررسي فعاليت‌هاي آنتي‌اكسيداني و ضدباكتريايي عصاره‌هاي برگ ژينكو موجود در ايران است. روش بررسي: در اين مطالعه تجربي، عصاره‌هاي آبي، اتانولي (۷۰%) و متانولي (۸۰%) ژينكو تهيه شد. محتواي فنل و فلاونوئيد تام با استفاده از روش‌هاي معرف فولين - سيوكالتيو و رنگ‌آميزي كلريد آلومينيوم مورد بررسي قرار گرفت. جهت بررسي فعاليت آنتي‌اكسيداني، توانايي عصاره‌ها در مهار راديكال آزاد DPPH سنجيده شد. هم‌چنين فعاليت ضدباكتريايي آن‌ها در برابر دو سويه باكتري باليني (Enterococcus faecalis، Listeria monocytogenes) به روش ديسك ديفيوژن تعيين شد. آناليز داده‌ها با استفاده از آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي و با استفاده از نرم‌افزارversion 16  SPSS  انجام شد و براي مقايسه ميانگين‌هاي از آزمون تعقيبي چند دامنه‌اي دانكن استفاده شد. نتايج: نتايج نشان دادند كه همه عصاره‌هاي مورد بررسي داراي تركيبات فنلي و مخصوصاً فلاونوئيدي قابل‌توجهي بودند به‌طوري‌ كه عصاره‌ متانولي داراي بيشترين تركيبات فنلي و فلاونوئيدي و عصاره‌ آبي داراي كم‌ترين مقدار اين تركيبات بود. بيشترين فعاليت آنتي‌اكسيداني در غلظت mg/ml ۳۰۰ عصاره‌ متانولي به ميزان (P 0.05) 84/73 % و كم‌ترين آن در غلظت mg/ml ۴۰ عصاره‌ آبي به ميزان (P 0.05) 18/73 % بود كه اين نتيجه متناسب با ميزان تركيبات زيست‌فعال ارزيابي شده‌ عصاره‌ها بود. فعاليت ضدباكتريايي نيز در غلظت ۲۰۰ ميكروگرم بر ميلي‌ليتر عصاره‌ متانولي در برابر باكتري Enterococcus faecalis به ميزان حداكثر و در غلظت ۵۰ ميكروگرم بر ميلي‌ليتر عصاره آبي در برابر باكتري Listeria monocytogenes به ميزان حداقل بود، هم‌چنين فعاليت ضدباكتريايي عصاره‌ها به صورت وابسته به غلظت مشاهده شد. نتيجه‌گيري: يافته‌ها حاكي از آن بودند كه برگ گياه ژينكو غني از تركيبات فنلي و فلاونوئيدي است كه ممكن است عامل فعاليت آنتي‌اكسيداني و ضدباكتريايي قابل توجه آن نيز باشند. بنابراين ژينكو مي‌تواند منبع طبيعي باارزشي از تركيبات آنتي‌اكسيداني و دارويي باشد و لازم است تا مطالعات بيشتري بر روي خواص متنوع اين گياه انجام شود.