ارزيابي پيامدهاي منفي سامانه برق فشار‌قوي در مناطق مسكوني و ارائه راهكارهاي كاهش آسيب

زمينه و هدف شهري شدن و گسترش محدوده شهرها، منجر شد تا زيرساخت‌هاي انرژي (در اين بررسي مقصود سامانه انتقال برق فشار‌قوي است) در مجاورت مناطق مسكوني قرارگيرند. بسته به شدت ميدان‌هاي الكترومغناطيسي ناشي از سامانه برق فشار‌قوي و بنابر مدت‌زمان پرتوگيري و فاصله انسان از اين منابع انرژي، ميزان خطر براي سلامتي انسان متغير است. هرچه ولتاژ خطوط فشار‌قوي بالاتر باشد قطعاً مي‌تواند ميدان‌هاي مغناطيسي قوي‌تري را ايجاد كند كه پيامد منفي آن بر انسان ثابت شده ‌است و اين ميدان‌هاي مغناطيسي مي‌توانند بر محيط زيست هم تأثير داشته باشند. بنابراين بررسي ابعاد بزرگي آسيب و پيامدهاي منفي ميدان مغناطيسي بر سلامت در مناطق مسكوني لازم است؛ به‌نحوي‌كه بتوان به ترسيم سياست‌ها و برنامه‌هاي لازم براي حركت به سمت كاهش آسيب‌هاي محتمل كمك كرد. روش اين مطالعه از نوع پژوهشي و كاربردي بوده ‌است كه بنا‌بر ضرورت پژوهش، شامل مطالعات كتابخانه‌اي، مصاحبه با گروداران موضوع، آزمايش و دريافت داده و نيز بازديد‌هاي ميداني به‌منظور مشاهده و بازرسي موضوع بوده ‌است. روش به‌كار‌رفته در مصاحبه با گروداران موضوع، روش‌شناختي بوده و نه اكتشافي. به‌عبارت‌ديگر، مصاحبه با گروداران مبناي نتيجه‌گيري نبوده ‌است. بنابراين در در كنار تحليل موضوع (بر‌اساس مطالعات كتابخانه‌اي تخصصي) از مصاحبه با گروداران موضوع براي شناخت نگرش و سطح آگاهي آن‌ها از موضوع استفاده شده‌ است. براي تحليل و نتيجه‌گيري از نتايج آزمايشگاهي ميدان‌هاي الكترومغناطيسي استفاده شده است. يافته ها طبق يافته‌هاي حاصل از مصاحبه با شهروندان، عدم توليد محتواي تخصصي توسط متوليان بهداشت و سلامت كشور و عدم تدوين معيار و شاخص براي پيامدهاي احتمالي مظاهر مدرنيته (در اين مقاله خطوط برق فشار قوي) و در‌نتيجه عدم امكان ارزيابي ريسك ناشي از آن در برابر ساير تهديدها، باعث بي‌توجهي و ناآگاهي جامعه و همچنين غفلت حكمران نسبت به تولي‌گري موضوع شده ‌است. مطابق سنجش‌هاي انجام‌گرفته، مقادير ميدان در فضاهاي بسته به دليل وجود ديوارها و ساختمان كه همچون عايق عمل مي‌كنند كمتر و در فضاهاي باز بيشتر از استانداردهاي اعلام‌شده‌ بين‌المللي است. از همين روي مديريت آسيب‌هاي ناشي از سامانه انتقال برق فشار‌قوي نيازمند اتخاذ رويكردها و رويه‌هاي گوناگون است كه شامل سياست‌گذاري، ظرفيت‌سازي اجتماعي و راهكارهاي فني است. نتيجه گيري در اين مقاله به‌عنوان راهكار پيشنهادي، سند راهبردي و همچنين پيشنهاد لايحه‌اي با عنوان «كاهش آسيب‌هاي ناشي از ميدان‌هاي الكتريكي و مغناطيسي»، جهت اعمال در قوانين بالادستي به مجلس شوراي اسلامي با‌توجه‌به اينكه هيچ قانوني در ارتباط با تشعشعات ميدان‌هاي الكتريكي و مغناطيسي در حوزه سلامت وجود ندارد آورده شده ‌است.