بررسي نقش ساختارهاي قومي قبيله اي در بحران يمن ( از انقلاب 2022-2011)

هدف: ساخت و نابودي «امر قبيله اي» در يمن، مؤلفه اي تعيين كننده در تحليل روند تحولات اين كشور است.هدف ايـن پژوهـش، پاسخ به ايـن پرسـش مهم است كــه ويژگي هــا و مؤلفه هــاي قومــي و قبيلــه اي، چــه نقشــي در خيــزش مردمــي و تحــولات انقلابي كشور يمن از ســال ٢٠١١ تا 2022 داشته اند. روش: اين مقاله با استفاده از روش توصيفي- تحليلي و با بهره گيري از منابع كتابخانه اي و اينترنتي انجام شده است.              يافته ها: يكـي از ويژگي هاي مهـم و بنياديـن فرهنگي و اجتماعي كشور يمن كـه در طـول تاريـخ، منشـأ تحولات سياسـي بـوده اسـت، عملكـرد سـاختارهاي قومـي و قبيله اي اسـت. سـاختارهايي كـه در طـول تاريـخ قبل و بعد از ورود اسلام به اين كشور و از زمانـي كـه ايـن سـرزمين در كنتـرل امپراتـوري عثمانـي و استعمار بريتانيايـي بوده است تا دوره استقلال يمن شمالي و يمن جنوبي و همچنين وحدت دو يمن، از سال 1990 همـواره حضـور پررنگـي در نظـام سياسـي، اجتماعـي و حتـي اقتصـادي اين كشور داشته اند. اين مؤلفه در خيزش مردم يمن در سال 2011 نيز مؤلفه اي حياتي در بازچينش فضاي سياسي اين كشور و تحولات جاري بوده است. بعد از دوره طولاني همراهي رهبران قبايل در دستگاه دولتي علي عبدالله صالح كه به تقويت ثروت و نفوذ برخي از شيوخ و تضعيف برخي پيوندهاي آن ها با قبيله منجر شده بود، با آغاز درگيري هاي 2011، شاهد عملكرد چندوجهي و بازچينش نيروهاي قبيله اي و درنتيجه تحول جايگاه قبايل هستيم. نتيجه گيري: يافته هــاي پژوهــش نشــان مي دهد؛ در طول تحولات انقلابي يمن، جايگاه تعيين كنندگي سنتي قبايل، به مرور انسجام خود را از دست داده است و نقش آن ها در تعيين روند تحولات جاري در حال كاهش است.