بررسي رابطه عليت نرخ بهره بازار بين‌بانكي و نرخ بازده اسناد خزانه در ايران

بازار بين‌بانكي در ايران از سال 1387 شروع به كار كرده و طي سال‌هاي اخير، با ورود بانك‌ها و مؤسسات مالي و افزايش حجم معاملات، عميق‌تر شده است. از طرفي، با انتشار اسناد خزانهٔ اسلامي از سال 1394 توسط خزانه‌داري كل و به‌كارگيري ابزار سياستي عمليات بازار باز با اوراق كوتاه‌مدت، سياست‌گذار پولي سعي دارد نرخ بهره‌هاي بازار را هدايت كند و به اهداف سياستي دست‌يابد. در اين پژوهش، رابطهٔ علّي بين نرخ بهرهٔ بازار بين‌بانكي و نرخ بازده اسناد خزانهٔ 90 روزه با استفاده از داده‌هاي ماهانهٔ دورهٔ 1394-1402 و داده‌هاي هفتگي براي دورهٔ 1400-1402 با استفاده از آزمون‌هاي عليت خطي و غيرخطي بررسي شده است. يافته‌ها نشان داد مطابق با داده‌هاي ماهانه، يك رابطهٔ عليت آني بين نرخ بين‌بانكي و نرخ بازده اسناد خزانه وجود دارد، درحالي‌كه ماهانه هيچ رابطهٔ عليت گرنجر خطي و غيرخطي معناداري بين آن‌ها برقرار نيست. مطابق با داده‌هاي هفتگي نيز رابطهٔ عليت خطي ضعيفي از نرخ بين‌بانكي به نرخ بازده اسناد خزانهٔ 90روزه مشاهده شد؛ به‌طوري‌كه در ساير وقفه‌هاي مدل، اين عليت برقرار نبود. بنابراين، نتيجهٔ حاصله حاكي از آن است كه سياست پولي هنوز به‌طور كامل در مسير مديريت نرخ بهره گام برنداشته است تا در شكل‌دادن به بقيهٔ نرخ بهره‌ها مؤثر باشد.