چرخۀ ساختاري و كاركردي ديپلماسي عمومي سياست خارجي ايران

هدف پژوهش حاضر بررسي چرخۀ ساختاري و كاركردي ديپلماسي عمومي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران است. فرضيه آن است كه چرخۀ ساختاري و كاركردي ديپلماسي عمومي ايران را الهام‌بخشي و نهادهاي ديپلماسي عمومي جمهوري اسلامي معطوف به صدور انقلاب شكل مي‌دهد. در تبيين پژوهش از رهيافت قدرت نرم، هويت و ديپلماسي عمومي جان ميلسن استفاده شده است. تنظيم پژوهش بر اساس روش‌شناسي تحليل داده‌ها، تحليل محتوا و تحليل الگوي رفتاري هر يك از نهادهاي ديپلماسي عمومي سياست خارجي ايران است. نتيجه اينكه ديپلماسي عمومي ايران پس از برجام تحت تأثير فشارهاي بين‌المللي و محدوديت‌هاي راهبردي قرار داشته است. اصلي‌ترين نشانۀ ديپلماسي عمومي ايران را مي‌توان در ارتباط با كنش متقابل بازيگران براي نيل به نقطۀ تعادلي دانست. هرگونه توافق نيازمند شكل‌گيري موازنۀ قدرت و تعادل انتظارات مي‌باشد؛ بنابراين ايران در صدد برآمد ديپلماسي عمومي خود را در قالب «سازوكارهاي مسير دوم» در فرايند توافق و همكاري با ديگر بازيگران تأثيرگذار شكل دهد. حل و فصل بحران و مديريت چالش‌هاي امنيتي و اقتصادي به‌مثابۀ بخش قابل توجهي از قالب‌هاي رفتاري ديپلماسي عمومي ايران به شمار مي‌آيد. گام اول ديپلماسي عمومي ايران بر نشانه‌هايي از شفاف‌سازي و اعتمادسازي مبتني بوده است. ترسيم نقشۀ راه ديپلماسي عمومي ازاين‌جهت اهميت دارد كه رابطۀ متقابل بازيگران براي حل و فصل چالش‌هاي فراروي كشورها را شكل خواهد داد. ديپلماسي عمومي سياست خارجي ايران نيازمند همبستگي در ساختار داخلي و بهره‌گيري از نقشۀ راه به‌نسبت يكساني براي پيشبرد الگوهاي همكاري‌جويانه بين بازيگران نامتجانس خواهد بود. در فضاي پسابرجامي، ديپلماسي عمومي ايران بر ساز‌و‌كارهاي كنش چندجانبه مبتني بوده است. در اين فرايند تلاش ايران براي حداقل‌سازي تهديدهاي اقتصادي ناشي از اعادۀ تحريم‌هاي پسابرجامي شكل گرفته و تأثير خود را در فضاي اقتصاد سياسي ايران بر جاي گذاشته است.