• شماره ركورد
    1366129
  • عنوان مقاله

    تبيين راهبرد ديپلماسي اقتصادي ايران در افغانستان پسا طالبان

  • پديد آورندگان

    پور رمضان ، پرهام مركز پژوهش هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه - گروه كشمكش و همكاري در خاورميانه

  • از صفحه
    268
  • تا صفحه
    300
  • كليدواژه
    ديپلماسي اقتصادي , افغانستان , طالبان , جمهوري اسلامي ايران , تجارت بين‌الملل , سياست خارجي , روابط تجاري
  • چكيده فارسي
    هدف پژوهش حاضر تبيين راهبرد ديپلماسي اقتصادي ايران در افغانستان دوران پس از طالبان است. روش پژوهش توصيفي - تحليلي و كاربردي (عملي) است و جامعه آماري تحقيق نيز مشتمل بر كارشناسان و استادان دانشگاه در حوزه‌هاي مرتبط با روابط بين‌الملل، ژئوپليتيك و علوم سياسي مي‌باشد. حجم نمونه بر اساس مدل كوكران، تعداد 35 نفر تعيين گرديده و تجزيه و تحليل يافته‌ها نيز با استفاده از نرم‌افزار spss انجام شده است. نتايج بيانگر آن است كه نقش‌آفريني ايران در منطقه ژئوپليتيك شرق پيراموني در افغانستان، تابع عوامل و متغيرهاي مربوطه در سه سطح داخلي، منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي است. عوامل متعدد داخلي و ژئوپليتيك جديد افغانستان در دورۀ پساطالبان و توانايي‌هاي ايران در نقش‌آفريني آن، تنوع قوميتي در افغانستان، حاكميت پشتون‌ها در قدرت و نقش‌آفريني‌هاي جمهوري اسلامي ايران با توجه به ويژگي‌هاي تمدّني خويش در افغانستان، از اصلي‌ترين و مهم‌ترين عوامل نقش‌آفريني ايران در منطقه ژئوپليتيك شرق پيراموني با تأكيد بر افغانستان به شمار مي‌آيد. ديپلماسي ‌اقتصادي‌ ايران ‌در ‌افغانستان ‌پس‌ از ‌به‌قدرت‌‌رسيدن ‌طالبان‌، در‌ حوزۀ ‌تجارت ‌كالا ‌با ‌اشكالاتي مواجه ‌شده‌ است‌، اما‌ روندهايي براي‌ احياي‌ دسـتاوردهاي‌ دوران‌ حضور‌ نيروهاي‌ خارجي‌ در‌ جريان‌ اســت‌.  در‌ حوزۀ‌ صادرات‌ انرژي‌، چالش‌‌هاي‌ كمتري‌ وجود دارد.‌ در‌ حوزه‌ ترانزيت‌ با بيشترين‌ پيچيدگي‌ها‌ و‌ نوعي عدم‌ قطعيت‌ مواجه‌ايم؛ هرچند‌ چشم‌‌اندازهايي‌ براي‌ تداوم‌ سياست‌هاي‌ گذشته‌ وجود‌ دارد‌. چالش‌هاي حقوقي در اختلافات آبي، مهاجرت‌هاي غيرقانوني قاچاقچيان مواد مخدر از افغانستان به ايران، دخالت كشورهاي بيگانه در امور داخلي افغانستان و مهاجرت‌هاي غيرقانوني اتباع افغان به ايران، مهم‌ترين اين چالش‌ها هستند. در زمينه فرصت‌هاي ديپلماسي اقتصادي ايران و افغانستان پس از قدرت‌يابي طالبان، نتايج نشان داد كه عواملي مانند زبان مشترك ميان مردمان دو كشور، تبادلات فرهنگي ميان دو كشور، اهميت ايدئولوژي اسلام در هر دو كشور و ظرفيت‌هاي فراوان بازار مصرف افغانستان در اختيار ايران، از مهم‌ترين فرصت‌هاي ديپلماسي اقتصادي ايران و افغانستان به ‌شمار مي‌آيند.
  • عنوان نشريه
    علوم سياسي
  • عنوان نشريه
    علوم سياسي