بررسي ويژگي‌هاي آنتي‌آميلوئيدوژنيك و آنتي‌اكسيداني نانوذرات نقرۀ سنتزشده با استفاده از عصارۀ برگ آويشن كوهي (Thymus kotschyanus Boiss)

مقدمه: عصارۀ آويشن كوهي علاوه بر خاصيت آنتي‌اكسيداني مناسب، اثر آنتي‌آميلوئيدوژنيك فوق‌العاده‌اي دارد كه از اين خاصيت مي‌توان براي درمان انواع بيماري‌هاي آميلوئيدوز استفاده كرد. هدف از اين مطالعه توليد نانوذرات نقره از عصارۀ آبي آويشن كوهي (Thymus kotschyanus Boiss)، بررسي آثار آنتي‌اكسيداني و مهاري آن بر توليد نانوفيبريل‌هاي آميلوئيدي (آلبومين سرم گاوي (BSA) به‌عنوان يك پروتئين مدل) بود. مواد و روش ها: اين مطالعه به روش تجربي در آزمايشگاه دانشگاه پيام نور استان قم در سال 1401 انجام‌شده است. ابتدا نانوذرات از عصارۀ آبي آويشن تهيه گرديد و به محلول نيترات نقره AgNo3 (يك ميلي‌‌مولار) اضافه شد؛ سپس از روش‌هاي طيف‌سنجي (مادون‌قرمز)، پراكندگي انرژي، پراكندگي نور ديناميكي و ميكروسكوپ الكتروني (SEM) براي بررسي ويژگي‌ها و اندازۀ نانوذرات استفاده گرديد. براي بررسي آثار آنتي‌اكسيداني عصاره از روش حذف راديكال آزاد 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) و براي بررسي ميزان توليد نانوفيبريل‌هاي آميلوئيدي از روش جذب‌سنجي كنگورد استفاده شد. تركيبات شيميايي عصاره با روش كروماتوگرافي گازي ارزيابي گرديد. از آمار توصيفي و آزمون آماري ANOVA براي تجزيه‌وتحليل آماري با نرم‌افزار SPSS vol.23   استفاده شد.يافته هاي پژوهش: آناليز فيتوشيميايي عصاره هفت تركيب را نشان داد. بيشترين تركيبات عصاره 4، 5 آلفا–اپوكسي–3– متوكسي (43.53 درصد)، 2-اتيل–پي پريدين–1–متيل (31.02 درصد) و تيمول (23.65 درصد) بودند. طيف (UV-Vis) بيشترين جذب را در 460 نانومتر نشان داد. نتايج SEM توليد نانوذراتي كروي با اندازۀ 93-70 نانومتر را تأييد كرد. غلظت‌هاي 0.8 و 1 ميلي‌‌گرم بر ميلي‌‌ليتر از عصاره توانست DPPH را بيش از 50 درصد مهار كند. بيشترين فعاليت آنتي‌اكسيداني در نمونۀ حاوي 2 ميلي‌‌ليتر از محلول نانوذره (نمونۀ 5)، به ميزان 56.82 درصد و بيشترين ميزان مهار توليد نانوفيبريل‌هاي آميلوئيدي در غلظت 0.2 ميلي‌‌گرم بر ميلي‌‌ليتر به ميزان 95 درصد مشاهده شد.بحث و نتيجه‌گيري: به‌نظر مي‌‌رسد، نانوذرات سنتزشده خواص آنتي‌‌اكسيداني و آنتي‌‌آميلوئيدوژنيك قوي دارند كه مي‌‌توان از آن‌ها به‌عنوان آنتي-اكسيدان استفاده كرد.