شناسايي الگوي مسكن توسعه‌پذير اجتماعي-اقليمي با تأكيد بر رشد خانواده (نمونه موردي: شهر همدان)

الگوي مسكن مبتني بر دين اسلام در جهت ايجاد سكونت و كسب آرامش براي خانواده، وابسته به پاسخگويي نيازهاي ثابت و متغير آن‌ها است. با توجه به اينكه كالبد مسكن ظرفي است كه اجتماع خانواده در آن شكل مي‌گيرد، نياز به انطباق‌پذيري مسكن با رشد خانواده به‌عنوان نيازهاي متغير و پاسخگويي به آن در طول زمان در جهت رسيدن به پايداري اجتماع خانواده حائز اهميت است. در اين بين، قابليت توسعه‌پذيري با ايجاد سازگاري و يا تغيير در اجزاي مسكن، متناسب با تغيير نيازهاي ساكنان، مي‌تواند علاوه بر پايداري اجتماعي، در پايداري اقليمي نيز موثر واقع شود. با توجه به مصرف بالاي انرژي‌هاي فسيلي، طراحي و ساخت ساختمان‌هاي مسكوني همساز با اقليم در راستاي كاهش مصرف انرژي ضروري است. در واقع استفاده از حياط‌هاي خصوصي در طبقات واحدهاي مسكوني، علاوه بر ايجاد بستر توسعه جداره‌هاي ساختمان، به تأمين نور فضاهاي داخلي و كنترل شرايط اقليمي كمك مي‌كند. هدف از پژوهش حاضر شناسايي الگوي بهينه مسكن توسعه‌پذير اجتماعي-اقليمي متناسب با رشد خانواده مي‌باشد. بدين ترتيب، سوال تحقيق در جستجوي الگوي مسكني كه علاوه بر توسعه‌پذيري اجزاي مسكن در حياط آپارتمان، بهره‌وري اقليمي را نيز تأمين كند، شكل گرفت. مقاله حاضر به موضوع پايداري اجتماعي در مسكن به‌واسطه بررسي توسعه اجزاي آن در حياط آپارتمان پرداخته‌است و به موضوع پايداري اقليمي با سنجش ميزان تابش دريافتي ديوارهاي قابل گسترش آن در حياط، توجه كرده‌است. استفاده از دو روش كيفي و كمي براي شناسايي الگوي مسكن توسعه‌پذير اجتماعي-اقليمي، در مرحله اول منجر به ارائه الگوهاي توسعه‌پذير A، B، و C در حياط آپارتمان مسكوني شده است. سپس بر اساس روش كمي با شبيه‌سازي الگوها در نرم‌افزار انرژي‌پلاس، الگوي بهينه شناسايي شد. نتيجه پژوهش با مقايسه توامان ميزان تابش دريافتي بدنه‌هاي جنوبي، شرقي، و غربي واحدهاي هم‌جهت در ماه‌هاي سرد، معتدل و گرم، بهترين واحدها را در جهت جنوب‌غربي متعلق به ساختمان B، در جهت شمال‌شرقي، و شمال‌غربي متعلق به ساختمان C و در جهت جنوب شرقي متعلق به ساختمان A و C بصورت مشترك معرفي مي‌كند.