ارزيابي و همبستگي مؤلفه‌هاي اختلاط كاربري موثر بر بازآفريني بافت‌هاي فرسوده شهري (نمونه مطالعاتي: محله سيروس تهران)

معضلات بافت‌هاي فرسوده شهري كه عمدتاً كاهش ارزش‌هاي سكونتي، افزايش تقاضا به منظور خروج از اين مناطق، و نوسازي آنها با ديد سود‌جويانه و بدون نظارت كافي است، ضرورت بازآفريني آن‌ها را به موضوعي محوري تبديل كرده است. از سوي ديگر توسعه مختلط كاربري‌ها به‌عنوان يك جزء كليدي در رشد هوشمند و شهرسازي نوين مطرح مي‌باشد. لذا هدف اين مقاله شناسايي و ارزيابي مولفه‌هاي اختلاط كاربري موثر بر بازآفريني بافت‌هاي فرسوده است. اين تحقيق به دنبال پاسخ به اين سوال است: راهبردهاي طراحي براي بازآفريني بافت محله سيروس با تأكيد بر اختلاط كاربري چيست؟ روش تحقيق اين پژوهش تركيبي (كمي و كيفي) مي‌باشد. در ابتدا با روش توصيفي- تحليلي و تحليل محتوا، مولفه‌هاي موثر بر اختلاط كاربري و بازآفريني بافت فرسوده و فراواني آنها استخراج شد. پس از آن ارتباط ميان مولفه‌هاي اختلاط كاربري موثر بر احياي بافت فرسوده در ساختاري نظام‌مند ترسيم شده و پرسشنامه محقق‌ساخت بر اين مبنا تهيه شد. از آنجا كه اين عوامل وابسته به زمينه‌اند، محله سيروس به‌عنوان نمونه مطالعاتي انتخاب شد و پرسشنامه توسط 120 نفر از ساكنين محله به ارزيابي گذاشته شد. لذا با استفاده از روش موردپژوهي آن دسته از مولفه‌هاي اختلاط كاربري كه در بازآفريني بافت فرسوده محله سيروس موثرترند شناسايي شد. يافته‌هاي تحقيق حاكي از آن است كه مؤلفه‌هاي تنوع گونه‌بندي مسكن، پياده-دوچرخه‌محوري، و عمودي يا افقي بودن عملكرد در اختلاط كاربري به ترتيب بيشترين تأثير را در بازآفريني بافت‌هاي فرسوده محله سيروس دارند. سپس با استفاده از روش همبستگي ميزان ارتباط بين مولفه‌هاي اختلاط كاربري با هم كه در بازآفريني بافت فرسوده نقش دارند شناسايي شده و چرايي ارتباط آن تحليل شد. راهبرد‌هاي طراحي براي محله سيروس با توجه به تحليل نتايج همبستگي، ايجاد تنوع گونه‌بندي مسكن براي جذب اقشار مختلف درآمدي، استقرار مراكز عرضه‌كننده كالا و خدمات اساسي در فاصله مناسب از بافت مسكوني براي پياده‌محور شدن، و ايجاد پارك‌ها و استفاده از عناصر سبز در جداره‌ها و كفسازي مسير مي‌باشد.