فراتحليل مطالعات تأثير فعاليت جسماني منظم بر فاكتورهاي نوروتروفيك مشتق از مغز و اينترلوكين-17 بيماران اِم‌اِس

هدف هدف اين مطالعه، فراتحليل مطالعات اثربخشي فعاليت منظم بدني بر فاكتورهاي نوروتروفيك مشتق از مغز و اينترلوكين-17 بيماران مولتيپل اسكلروزيس (اِم‌اِس) بود. جست‌وجوي مقالات در پايگاه‌هاي اطلاعاتي به زبان انگليسي در ساينس‌دايركت، اسكوپوس، پابمد، وب‌آوساينس و به زبان فارسي در مگ‌ايران، مركز طلاعات علمي جهاد دانشگاهي و ايران‌داك انجام شد. روش ها انتخاب مقاله بدون محدوديت زماني تا فروردين ماه 1400 با كليد‌واژه‌هاي مولتيپل اسكلروزيس / اِم‌اِس، تمرين، فعاليت بدني، فاكتور‌هاي التهابي و ضدالتهابي / سايتوكاين‌ها بود. براي دقت در انتخاب، پالايش و ارزيابي كيفيت مطالعات انجام‌شده از مقياس پدرو استفاده شد. يافته ها بر‌اساس معيارهاي ورود و خروج، 9 مقاله از 408 مطالعه مورد‌ بررسي جامع قرار گرفت. از بين فاكتور‌هاي التهابي و ضد‌التهابي، فاكتور نوروتروفيك مشتق از مغز در 6 مطالعه و اينترلوكين-17 در 3 مطالعه مورد بررسي فراتحليل قرار گرفتند. جهت فرا‌تحليل از نرم‌افزار متا‌آناليز جامع استفاده شد. نتايج نشان داد فعاليت منظم بدني باعث افزايش تفاوت بين ميانگين‌هاي گروه كنترل و آزمايش در ميزان سطوح فاكتورهاي نوروتروفيك مشتق از مغز و اينترلوكين-17 نشده است و اين تمرينات نتوانسته تغيير معني‌داري را در افراد مبتلا به اِم‌اِس ايجاد كند. نتيجه گيري هر‌چند تمرين منظم جسماني به‌تنهايي نتوانست بر روي سطوح سايتوكايني اثر بگذارد، اما احتمالاً به‌عنوان يك گزينه قابل‌دسترس در كنار دارو‌درماني براي بيماران اِم‌اِس مفيد است، زيرا نه‌تنها به افزايش التهاب يا شدت بيماري منجر نمي‌شود، بلكه با كاهش خطر ابتلا به اختلالات ثانويه به اين بيماران كمك شاياني مي‌كند.