اثر بخشي درمان تركيبي مبتني بر واقعيت مجازي و ذهن اگاهي بر سطح كورتيزول در افراد داراي اختلال اضطراب فراگير

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف اثر بخشي درمان تركيبي مبتني بر واقعيت‌مجازي و ذهن‌آگاهي بر سطح كورتيزول در افراد داراي اختلال اضطراب‌فراگير انجام شد. روش: پژوهش حاضر از نوع نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه كنترل و دوره پيگيري دو ماهه بود. جامعه آماري پژوهش كليه افراد داري علائم اضطراب فراگير مراجعه‌كننده به كلينيك مركز خدمات‌روان‌شناسي و مشاوره ركن منطقه 3، مركز مشاوره و خدمات روان‌شناختي بهزيستي منطقه 6 و خدمات‌روان‌شناختي و مشاوره آرياز منطقه 6 تهران از ارديبهشت 1401 تا آخر پاييز 1401 بودند. نمونه شامل 30 نفر (10 مرد و 20 زن) از افراد مبتلا به اختلال اضطراب‌فراگير بود كه به شيوه هدفمند انتخاب و بصورت تصادفي به يك گروه درمان تركيبي مبتني بر واقعيت‌مجازي و ذهن‌آگاهي (۱۵ نفر) و يك گروه كنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند.روش كار: پيش‌آزمون، پس آزمون و پيگيري سطح كورتيزول اندازه گيري شده و پرسشنامه اختلال اضطراب‌فراگير GAD-7 براي ملاك ورود بوده (اسپيتزير و همكاران، 2006) و پس از آن گروه آزمايش تحت هشت جلسه‌ي 17 دقيقه‌اي به طور هفتگي درمان تركيبي مبتني بر واقعيت مجازي و ذهن‌آگاهي قرار گرفت.يافته‌ها: آزمودني‌هاي اين گروه در حالي‌كه در يك محيط مجازي غوطه‌ور بودند ويديوي هاي 360 درجه واقعيت مجازي قدم‌زدن كنار ساحل ، و سنگريزه در درياچه را كه، به ترتيب با مراقبه صوتي ذهن‌آگاهي جهان بيرون و تنفس و ذهن خردمند صدا گذاري شده بود با استفاده از هدست، واقعيت مجازي وي‌ارباكس مشاهده مي‌كردند و گروه كنترل تحت هيچ نوع درماني قرار نگرفتند. پس از اتمام مداخلات، پس آزمون و پيگيري دو ماهه اجرا شد. داده‌ها با آزمون تحليل-واريانس با اندازه‌گيري مكرر وبا استفاده از نرم افزار SPSS23 تحليل شدند. نتيجه گيري: نتايج نشان داد كه درمان تركيبي مبتني بر واقعيت‌مجازي و ذهن‌آگاهي در ميزان كاهش كورتيزول اثربخش بوده است. پيشنهاد مي‌شود از اين روش تركيبي به منظور كاهش سطح اضطراب و كورتيزول افراد مبتلا به -اختلال اضطراب فراگير به تنهايي يا در كنار ساير مداخلات روانشناختي و دارويي، به عنوان يك مداخله باليني استفاده گردد.