اثرگذاري‌اجتماعي كاربست تحقيقات پزشكي، رويكرد فراتركيب

مقدمه: ارزيابي تحقيقات علوم پزشكي، به شدت به سمت ارزيابي اثرگذاري‌‌اجتماعي پيش مي‌روند. هدف پژوهش شناسايي مؤلفه‌هاي مدل اثرگذاري‌اجتماعي كاربست تحقيقات پزشكي است.روش بررسي: پژوهش براي اولين بار، با رويكرد كيفي فراتركيب به بررسي نظام‌مند و تحليل پژوهش‌هاي انجام شده (8 منبع فارسي و 29 منبع انگليسي با موضوع اثرگذاري ‌اجتماعي كاربست تحقيقات پزشكي) پرداخت. بازه زماني پژوهش 1990 ميلادي تا ژوئن 2022 ميلادي براي مقالات خارجي و 1377 تا خرداد 1401 شمسي براي مقالات فارسي است. بر همين اساس 37 منبع از ميان منابع موجود برگزيده و تحليل شدند. به منظور اعتبارسنجي نتايج از ضريب كاپا استفاده شد. سپس بر اساس نتايج حاصل از آن، چارچوب مفهومي شامل مفاهيم و مقوله‎ها در هر يك از منابع مورد بررسي ارائه شد.يافته‌ها: در نتيجه تحليل مطالعات انجام شده، يافته‌هاي پژوهش با 147 كد، 24 مفهوم، 12 مقوله و 6 مضمون شامل «حكمراني دانش و پژوهش، توليد و تبادل دانش، انتشار و انتقال دانش، بسيج دانش، ترويج دانش و كاربست دانش» است.نتيجه‌گيري: چارچوب مفهومي اثرگذاري‌ اجتماعي كاربست تحقيقات پزشكي، به منظور آشكارسازي فرايندهاي حكمراني دانش و پژوهش و توليد و تبادل دانش، از الگوي تعاملي، سرمايه رابطه‌اي و نزديك كردن دنياي پژوهشگران و سياست‌گذاران به سمت تاكيد بيشتر پژوهش‌ها با سرمايه‌گذاري صنعت و دولت شروع مي‌شود. اين فرايند با انتقال دانش و بسيج دانش به منظور ارزيابي و سنجش، با استفاده از دو راهبرد ساختار شبكه‌هاي مبادلات رسمي و غيررسمي و استفاده از واسطه‌گران، به تقويت نظام‌هاي پژوهشي با هدف پاسخگويي به نيازهاي جامعه مي‌پردازد.