ارزيابي حساسيت خاك به فرسايش خندقي با استفاده از مدل CART و سيستم اطلاعات جغرافيايي(GIS) (منطقه موردمطالعه: حوضه آبخيز خسويه استان فارس)

فرسايش خاك در هر مكان ازعوامل مختلفي از جمله ويژگيهاي طبيعي و فعاليت هاي انسان تأثيرميپذيرد.از ميان انواع فرسايش آبي، فرسايش خندقي را مي توان مخرب ترين نوع آن قلمداد كرد كه سالانه موجب ايجاد حجم عظيمي از رسوبات مي شود. هدف اين پژوهش شناسايي عوامل مؤثر بر وقوع فرسايش خندقي،پيش‌بيني و پهنه‌بندي احتمال وقوع خطر فرسايش خندقي در حوضه آبخيز خسويه در استان فارس با استفاده از مدل CART است. موقعيت خندق‌هاي شكل‌گرفته با استفاده از نرم‌افزار گوگل ارث و سيستم تعيين موقعيت جهاني (GPS) ثبت‌شده‌اند. در اين پژوهش از 16 متغير تأثيرگذار در فرسايش خندقي شامل شاخص‌هاي مربوط به توپوگرافي (ارتفاع، شيب، جهت شيب، طول شيب، قدرت جريان، عمق آبراهه، رطوبت توپوگرافي و انحناي طولي)، شاخص نرمال شده پوشش گياهي (NDVI)، كاربري اراضي، فاصله از راه‌ها، فاصله از آبراهه، نقشه زمين‌شناسي، ميزان بارش (براي دوره زماني سي‌ساله 1351 الي 1381)، نوع خاك و فرسايش‌پذيري خاك استفاده‌شده است. پس از تخصيص مقادير مربوط به شاخص‌هاي مستقل به نقاط برداشت‌شده از خندق‌ها مدل‌سازي جهت پهنه‌بندي يا پيش‌بيني مناطق مستعد فرسايش خندقي در منطقه موردمطالعه، در محيط نرم‌افزار SPM با استفاده از مدل CART انجام شد. مدل مذكور در فرايند مدل‌سازي از 70درصد داده‌ها به‌عنوان داده‌هاي آموزش و 30درصد داده‌ها به‌عنوان داده‌هاي آزمون استفاده كرده است. دقت مدل اجراشده بر اساس شاخص‌R2 (ضريب همبستگي) برابر 0.907 بوده است. درنهايت نقشه پهنه‌بندي خطر فرسايش خندقي در 5 كلاس؛ خطر خيلي زياد، خطر زياد، خطر متوسط، كم خطر و خيلي كم خطر، در محيط نرم‌افزار ArcGIS تهيه گرديد، بر اساس اين نقشه 10 درصد از مساحت منطقه موردمطالعه در كلاس خطر خيلي زياد واقع‌شده است.