تعيين سهم واحدهاي سنگ‌شناسي و محدوده‌هاي بيشينه شتاب زمين در توليد رسوب با استفاده از روش منشايابي رسوب (حوضه آبخيز تالار استان مازندران)

يكي از مشكلات اساسي حوضه هاي آبخيز مسئله فرسايش و توليد رسوب است. عدم مديريت صحيح در اين زمينه ميتواند خطرات زيست محيطي و حتي تهديدي براي حيات انساني باشد. هدف از اين مطالعه منشايابي منابع توليد رسوب در زير حوضه هاي 1 و 2 حوضه آبخيز تالار در استان مازندران است. بدين منظور 140 نمونه خاك در دو رويكرد، 77 نمونه در زير حوضه 1 و 63 نمونه در زير حوضه 2 از واحدهاي سنگ شناسي و 20 نمونه رسوبات تازه تهنشين شده در خروجي زير حوضه ها برداشت و 28 عنصر ژئوشيميايي به عنوان ردياب در نمونهها اندازه گيري شد. با استفاده از آزمون كروسكال واليس و تحليل تشخيص تر كيب بهينه رديابها مشخص گرديد. بيشترين سهم نسبي توليد رسوب بر اساس مدل غيرتركيبي بيسين در رويكرد اول )زير حوضه 1 واحد ماسه سنگ و كنگلومرا با % 1 / 59 ، زير حوضه 2 واحد مارن و شيل با % 2 / 47 ( ، در رويكرد دوم )زير حوضه 1 محدوده بيشينه شتاب زمين در سطح g ( 6 / 0 - 51 / 0( با % 3 / 50 و زير حوضه 2 واحد كانال رودخانه با % 6 / 64 ( است. نتايج اين مطالعه نشان داد كه محدوده هاي بيشينه شتاب زمين تاثير مستقيمي بر كنترل ساير فرايندهاي توليد رسوب همچون هوازدگي و تضعيف سنگها دارد. همچنين تقسيمبندي گروههاي سنگشناسي به عنوان منابع توليد رسوب بر اساس محدودههاي بيشينه شتاب زمين كه تاثير زيادي بر توليد رسوب دارند به عنوان يك رويكرد جديد ميتواند كمك شاياني به درك فرآيندهاي توليد رسوب داشته باشد.