ارزيابي و تحليل فرونشست در دشت هشتگرد

يكي از پيامدهاي فاجعه‌بار افزايش كسري آبخوان‌ها، پديده فرونشست زمين است كه طي سال‌هاي اخير در بسياري از دشتهاي ايران روندي افزايشي داشته اسـت و به‌طور نگران‌كننده‌اي در حال گسترش است. مشابه بسياري از مناطق ايران، دشتهاي جنوبي البرز با فرونشست سريع زمين مواجه شدهاند كه ميتواند ناشي با برداشت بيرويه آب‌هاي زيرزميني باشد. در اين پژوهش سعي شده ميزان فرونشست در محدوده شهري هشتگرد ارزيابي گردد. روش اصلي تحقيق، روش تداخل‌سنجي راداري و سري زماني SBAS است. پس از تهيه نقشه ميزان افت سالانه آب زيرزميني منطقه، ميزان فرونشست در مناطق مختلف اندازهگيري و ارتباط آن با وضعيت كاربري اراضي و پيش روي نواحي سكونتگاهي مورد ارزيابي قرار گرفته است. در ادامه همبستگي بين نرخ فرونشست با ميزان افت سطح آب‌هاي زيرزميني منطقه موردبررسي قرار گرفته است و نهايتاً با استفاده از مدل تلفيقي منطق فازي و AHP به شناسايي مناطق مستعد وقوع فرونشست پرداخته شده است. نبود موانع ژئومورفولوژيكي در هشتگرد باعث شده است كه توسعه سكونتگاهي و كشاورزي در اين منطقه با محدوديت زيادي روبهرو نباشد. لذا در بازه زماني 30 ساله تغييرات عمدهاي در كاربري اراضي منطقه به وجود آمده است. نتايج پژوهش نشان ميدهد كه مناطق داراي افت سطح آب زيرزميني، با فرونشست نيز مواجه شدهاند به طوري كه محدوده هشتگرد در بازه زماني پنجساله ما بين 18 تا 320 ميليمتر فرونشست را داشته است. مجموعه اين شرايط به‌روشني نشان مي‌دهد كه اين منطقه نياز به برنامهريزيها و رويكردهاي نوين مديريتي در ارتباط منابع آب دارد.