تحليل زمان انگاره آرزوي جاودانگي در گفتمان روايي «النوم في حقل الكرز» با تكيه بر نظريه ژرار ژنت

زمان گفتمان روايي چندبعدي و مبتني بر هنجارگريزي است كه در اثر آن، تصاويري پراكنده باهدف برجسته‌سازي انگاره داستاني آفريده مي‌شود. انگاره، به باور مسلطي اطلاق مي‌شود كه درنتيجه تكرار يك تصوير حاصل مي‌شود. رمان «النوم في حقل الكرز»، اثر نويسنده عراقي، ازهر جرجيس، نامزد دريافت جايزه بوكر عربي در سال 2020 ميلادي، نمونه‌اي از آثار ادبيات تبعيد است كه مفهوم مانايي هويت فردي در سايه امنيت وطن، بن‌مايه آن را مي‌سازد. اين مفهوم، ريشه در انگاره «آرزوي جاودانگي» دارد. پژوهش حاضر از نوع كيفي بوده كه از رهگذر مطالعه منابع كتابخانه‌اي و با تكيه بر شيوه توصيفي –‌تحليلي نگاشته شده است. هدف اين پژوهش، كشف مبناي شكل‌گيري انگاره روايت «النوم في حقل الكرز»، تبيين ارتباط ميان زمان و ويژگي‌هاي شخصيتي و تعيين عواطف منبعث از انگاره جاودانگي بر اساس نظريه گفتمان روايي ژرار ژنت در سه محور نظم و ترتيب، ديرش و بسامد است. كاربست اين نظريه در اثبات انگاره روايت ضروري است؛ زيرا اثبات‌كننده ظرفيت اين چارچوب ساختگرا در برجسته‌سازي ويژگي شخصيت قهرمان و احساسات مرتبط با انگاره روايت است. يافته‌هاي پژوهش، حاكي از آن است كه ساختار روايي توبرتويي و جريان سيال ذهن كه نابهنگامي‌هاي نظم گفتمان روايي را تشكيل مي‌دهند، به همراه ديرش كه مبتني بر ديالوگ، تلخيص، حذف و مكث توصيفي است و انواع بسامد اعم از نقل‌هاي منفرد، مكرر و تكرارشونده در جهت برجسته‌سازي انگاره «آرزوي جاودانگي» به‌كاررفته است. از نتايج بحث مي‌توان به تقابل ميان زمان حال و گذشته به‌عنوان مبناي انگاره جاودانگي، انزواي قهرمان داستان در زمان و وجود عواطف ترس، اميد، سرگشتگي و سرخوردگي اشاره كرد.