فراخواني شخصيت «ميثم تمار» در شعر معاصر عربي (نمونه موردي: شعر حسن آل حطيط العاملي و جاسم الصحيح

در ادبيات معاصر شاعران، اديبان و هنرمندان، در آثار ادبي خود اعم از شعر، داستان، نمايشنامه و غيره به نماد توجه ويژه اي نشان داده اند. يكي از جلوه هاي نمادگرايي فراخواني شخصيت‌هاي مختلف تاريخي، مذهبي، اسطوره‌اي و... در شعر معاصر عربي است. شاعر معاصر –برخلاف مورخان- از دريچۀ داده هاي تاريخي و پيوند منطقي ميان آن‌ها به تاريخ نمي نگرد، بلكه از تجربيات خود و با توجه به شرايط كنوني جامعه خود به شخصيت‌هاي تاريخي ابعادي را مي افزايد و بدين‌وسيله معناها و دلالت هاي پويايي را كه مي خواهد به ذهن خواننده مي رساند. يكي از شخصيت‌هاي كه در شعر برخي شاعران معاصر حضوري پرمعنا دارد، صحابي پيامبر و يار باوفاي امام علي (ع) ميثم تمار است. در مقاله حاضر به شيوه توصيفي-تحليلي چگونگي فراخواني اين شخصيت در شعر دو تن از شاعران معاصر عرب يعني «جاسم الصحيح» از عربستان و «حسن آل حطيط العاملي» از لبنان مورد واكاوي قرار گرفته است. ازآنجاكه بر روي فراخواني شخصيت ميثم تمار در شعر معاصر عربي تاكنون پژوهشي انجام نگرفته است، بررسي و تحقيق درباره اين موضوع، مهم و ضروري مي نمايد. يافته هاي بحث نشان مي دهد كه ويژگي هاي شخصيتي ميثم چون حق مداري، حق گويي، صراحت سخن، پايداري در برابر ستمگران و رسواسازي آن‌ها باعث شده دو شاعر مذكور با حس تجربۀ مشترك، شخصيت وي را محور قصايد خود قرار دهند. اين دو شاعر با همزادپنداري خود و ميثم به فراخواني او در شعر خود پرداخته اند و سعي كرده اند مشكلات و نابساماني هاي سياسي و فرهنگي جامعه و تجارب، دغدغه ها و انديشه هاي اصلاحي خويش از وراي شخصيت ميثم به خواننده منتقل كنند.