جايگاه حقوق مالكيت فكري در حمايت و توسعه فنآوري نانو

مالكيت فكري حقوقي است كه به صاحب آن اختيار انتفاع انحصاري از فعاليت و فكر و ابتكار انسان را مي دهد كه خود به شاخه هاي گوناگون چون حقوق مالكيت ادبي و هنري و مالكيت صنعتي تقسيم مي شود. در مقايسه با ساير كالاها و محصولات، محصول هوش انساني داراي چهار خصيصه است: اول اينكه نتيجه مستقيم كار فكر انسان است؛ دوم آن كه اين محصول در طبقه اطلاعات مي گنجد؛ سوم آن كه اين محصول هوشمند در اثر مصرف از بين نمي رود؛ چهارم آن كه به راحتي عرضه شده و قابليت تكثير دارد. ويژگي هاي مزبور باعث مي گردد كه صاحب چنين محصولي نتواند استفاده از آن را تحت كنترل خود نگه داشته و به راحتي از دست مي رود. در واقع ارزش اقتصادي يك آفرينش فكري به دليل نادر بودن و كميابي آن است كه در صورت عدم حمايت و دستيابي تعدادي افراد به آن و بهره برداري و استعمال آن، ارزش ياد شده از ميان رفته و يا حداقل كاهش خواهد يافت. در ايران قوانين متعددي راجع به حمايت از آثار فكري به تصويب رسيده كه در مقايسه با قوانين جهاني بسيار ناقص و ابتدايي بوده و به اصلاح و تكميل نياز دارند. فناوري نانو مسائل قانوني جديدي را در زمينه‌حقوق و مالكيت فكري ايجاد نموده است. شايد بتوان برخي از اين مسائل را با قوانين موجود و يا با كنترل و تعديل قلمرو نانو حل و فصل نمود ولي ممكن است براي كنترل قلمرو نانو نياز به وضع قوانين جديدي داشته باشيم.