معرّفي نسخه خطي گنجينه راز با تأمّلي در سه بيت از خمسه نظامي در اين نسخه و مقايسه آن با شروح در دسترس

نسخهخطي گنجينه راز، اثر اويس‌بن ‌غياث‌الدّين محمّد رستم‌داري از نويسندگان قرن دهم هجري در دوره صفويه است. نام او در تذكره‌ها نيست. تنها اثر وي در فهرست نسخ خطي، گنجينه راز است. رستم‌داري در اين نسخه به شرح ابياتي از خمسه نظامي و سه قصيده از ديوان ناصر خسرو، تفسير آيه 35 از سوره نور و آيه 172 از سوره احزاب پرداخته‌ است. در اين مقاله ضرورت كتابتِ گنجينه راز در عصر صفويه، معرّفي نسخه‌ها، تحليل و مقايسه يك بيت از مخزن الاسرار و دو بيت از خسرو و شيرين نظامي درگنجينه راز با شروح در دسترس آمده‌ است. نتايج مقاله اين است كه صورت ظاهري برخي ابيات در اين نسخه با ضبط‌هاي موجود اختلاف دارد. تصوّر رابطه عاشقانه يين تذرو و سرو صحيح به نظر نمي‌آيد؛ زيرا در ابياتي كه در قالب مثنوي است  بنا به ضرورت و كمبود قافيه تذرو و سرو با هم قافيه شده‌ است يا تذرو و سرو اسم شخص ‌است.علاوه بر اينها در برخي ابيات به ضعيف بودن، خرامان رفتن و زيبايي پرهاي تذرو اشاره شده‌ است. در دو بيت خسرو و شيرين جَفته نهادن فعل مُركب و به معني بدل نهادن و مبادله كردن است و گربه‌بيد در هيچ يك از متون كهن نظم و نثر فارسي نيست و در زبان فارسي ريشه ندارد.