تأثير تغييرات شوري و روش آبياري بر رشد محصولات گل‌محمدي و چاي‌ترش در دشت سيستان

سيستان به‌دليل نداشتن سفره آب زيرزميني و وابستگي به آب رودخانه هيرمند در افغانستان با بحران بي‌آبي همراه است. ولي داراي آب زيرسطحي شور است كه استفاده از آن در بهبود وضعيت منطقه مؤثر است. هدف از پژوهش حاضر، بررسي تأثير تغييرات شوري و روش آبياري بر رشد محصولات گل‌محمدي و چاي‌ترش بوده است. با انتخاب 36 واحد‌ آزمايشي و در مركز هر يك، چاله‌هايي به قطر 50 و عمق60 سانتي‌متر حفر شد. تيمارهاي پژوهش شامل روش آبياري (سفالي و قطره‌اي)، سطح شوري (شوري تا1200، شوري تا2200 و شوري تا 3200 ميكرو موس بر سانتي‌متر مربع) و نوع گياه (گل‌محمدي و چاي‌ترش) است. اين پژوهش در غالب طرح بلوك تصادفي با سه تكرار در ايستگاه كشاورزي زهك اجرا شد. گياه گل‌محمدي به‌صورت نهال گلداني و بذر چاي ترش در گلخانه كاشته شد. در ابتدا، ماهانه 10 ليتر آب در اختيار گياه قرار گرفت. ارتفاع رشد، تاج ‌پوشش، قطر ساقه و تعداد شاخه گياهان در فصل رشد اندازه‌گيري شد. سه نمونه خاك برداشت و برخي ويژگي هاي آن‌ها اندازه‌گيري شد. نتايج تجزيه واريانس صفات رشدي گياهان نشان داد كه ارتفاع نهال و قطر ساقه تحت تأثير سطوح مختلف شوري قرار گرفته، به‌طوري‌كه با كاربرد روش ‌آبياري سفالي ارتفاع و قطر نهال‌ها به‌ترتيب 13و 1.7 درصد بيش‌تر از روش آبياري قطره‌اي بود كه از لحاظ آماري در سطح يك درصد معنا‌دار (0.01≥p ) بود. هم‌چنين، يافته‌ها نشان داد كه گياه گل‌محمدي نسبت به شوري آب، عملكرد رشدي بيش‌تري نسبت به چاي‌ترش دارد. علاوه‌بر آن داده‌هاي تاج پوشش و تعداد شاخه‌ها نشان داد هر چند با هم اختلاف دارند ولي از لحاظ آماري اختلاف معناداري بين آن‌ها وجود ندارد. نتيجه‌گيري مي‌شود كه در آبياري سفالي به‌دليل نفوذ عمقي و توزيع يكسان رطوبت در خاك، از تبخير آب جلوگيري مي‌شود كه اين عمل سبب افزايش رطوبت اطراف ريشة گياه شده و تراوش آب از كوزه به اطراف كاهش درجه حرارت اطراف گياه را نيز به همراه دارد كه اين خود رشد مناسب آن را در پي داشته است.