تعيين نياز آبي الگوي كشت غالب دشت اردبيل بر اساس آمارهاي به‌روز هواشناسي

يكي از راه‌كارهاي مديريتي، برنامه‌ريزي آبياري است كه اساس آن تعيين نياز آبي دقيق است. اساس تعيين نياز آبي در دشت اردبيل استفاده از اطلاعات خروجي نرم‌افزار NETWAT است. اطلاعات اين نرم‌افزار به‌دليل نياز به به‌روزرساني اطلاعات اقليمي، ناديده گرفتن اقليم‌هاي كوچك در برخي از دشت‌ها و حوزه‌هاي آبريز (از جمله در دشت اردبيل)، در نظر نگرفتن برخي كشت‌هاي مهم در دشت و ايجاد پايگاه‌هاي اطلاعات جديد در سال‌هاي اخير، بايد مورد بازبيني مجدد قرار گيرد. اين تحقيق در دشت اردبيل و نياز آبي الگوي كشت غالب دشت شامل محصولات گندم، جو، سيب‌زميني، يونجه و لوبيا به روش پنمن-مانتيث فائو و توسط نرم‌افزار CROPWAT محاسبه شد. تبخير و تعرق پتانسيل دشت با استفاده از اطلاعات اقليمي سه ايستگاه سينوپتيك اردبيل، آبي‌بيگلو و نمين و ايستگاه‌هاي باران‌سنجي كوزه تپراقي، گيلانده و ساميان استخراج شد. اطلاعات مورد نياز خاك دشت با استفاده از 22 نقطه در سطح دشت تهيه شد. نتايج نشان داد كه پهنه‌بندي نياز خالص آبياري، دشت اردبيل را به سه قسمت مجزا از اين حيث تقسيم‌بندي مي‌كند. قسمت شمال و بخشي از جنوب قسمت پرمصرف، قسمت شرق و جنوب‌شرقي كم مصرف و غرب و بخش‌هايي از مركز به‌صورت مصرف متوسط تقسيم‌بندي شده است. نتايج نشان داد كه اگر براي محصولات گندم، جو، سيب‌زميني، يونجه و لوبيا، به‌جاي استفاده از اطلاعات نقطه‌اي يا منطقه‌اي از ميانگين كل دشت استفاده شود، به‌ترتيب در بخش پرمصرف حدود 18، 20، 21، 23 و 22 درصد كم‌آبياري و در بخش كم‌مصرف حدود 58، 86، 49، 58 و 48 درصد بيش‌آبياري اتفاق مي‌اُفتد. هم‌چنين، نتايج نشان داد كه استفاده از اعداد خروجي نرم‌افزار NETWAT باعث كاهش دقت مديريت آب دشت اردبيل خواهد شد.