ارزيابي مدل AquaCrop براي شبيه‌سازي عملكرد گياه گندم تحت سناريوهاي مختلف مديريت زراعي در قزوين

مدل‌هاي گياهي براي بهينه‌سازي عوامل مديريتي در محيط‌هاي متغير استفاده مي‌شود. در اين مطالعه، مدل AquaCrop 6 در پيش‌بيني زيست‌توده و عملكرد محصول گندم پاييزه در سه سال زراعي در نيمه‌ شمالي ايران و در منطقه‌ قزوين به‌كار گرفته شد. داده‌هاي سال زراعي اول (1395-1394) براي واسنجي و داده‌هاي سال‌هاي دوم و سوم زراعي (1396-1395 و 1397-1396) براي صحت‌سنجي مدل به‌كاربرده ‌شد. مقادير اندازه‌گيري ‌شده‌ زيست‌توده و عملكرد دانه، جهت تعيين پارامترهاي واسنجي در سال اول به‌كار رفت. مدل واسنجي ‌شده دقت بالايي در شبيه‌سازي زيست‌توده، عملكرد دانه و بهره‌وري آب را نشان داد. مدل مقادير زيست‌توده را با دقت بالاتري نسبت به عملكرد شبيه‌سازي نمود. در مرحله‌ واسنجي، مقادير ضريب باقي‌مانده (CRM)، ميانگين مربعات خطاي نرمال ‌شده (NRMSE)، شاخص سازگاري (d) براي زيست‌توده به‌ترتيب 0.15-، 0.17، 92 درصد بود. اين مقادير در مرحله‌ صحت‌سنجي براي زيست‌توده به‌ترتيب 0.1-، 0.24 و 92 درصد و براي عملكرد به‌ترتيب 0.03-، 0.06 و 80 درصد به‌دست آمد. با اجراي مدل در سناريوهاي مختلف اقليمي، تاريخ كشت و كم‌آبياري مشخص شد حداكثر تأخير در تاريخ كشت 15 آبان است. كاهش 25 درصدي آب آبياري، عملكرد دانه در سال‌هاي مرطوب، نرمال و خشك را به‌ترتيب تا 15، 20 و 28 درصد و كاهش 50 درصدي آب آبياري، مقدار آن را به‌ترتيب تا 20، 25 و 45 درصد كاهش داد. استفاده از مدل آكواكراپ، به‌عنوان روشي كم‌هزينه و با صرف زمان كم، گذر از اندازه‌گيري‌هاي سخت و زمان‌بر مزرعه‌اي را ممكن مي‌سازد و به‌عنوان روشي مناسب در تخمين عملكرد گندم در منطقه‌ مورد مطالعه پيشنهاد مي‌شود.