اثرات تغيير اقليم بر افزايش ريسك مخاطره‌ خشكسالي در تهران با بهره‌گيري از سناريوهاي CMIP6

بررسي رفتار متغيرهاي اقليمي در طول محدوده‌ زماني، نشان اين واقعيت است كه اقليم با تغييراتي مواجه بوده است كه با توسعه‌ شهري و نقش انسان در اين تغييرات به‌واسطه‌ انتشار گازهاي گلخانه‌اي بارزتر مي‌شود. بنابراين، هدف پژوهش حاضر بررسي اثرات تغيير اقليم بر افزايش ريسك مخاطره‌ خشكسالي در تهران با بهره‌گيري از سناريوهاي CMIP6 بوده است. ابتدا داده‌هاي بارش و دماي روزانه‌ ايستگاه‌هاي شميران، مهرآباد و آبعلي در بازه‌ زماني 2020-1988 از سازمان هواشناسي استان تهران دريافت و سپس كنترل كيفي شد. در ادامه از روش‌هاي آماري Mann-Kendall، XLSTAT و مدل ريزمقياس SDSM-DC در دو دوره‌ 2014-1979 و دوره‌ آتي 2059-2024 با مدل CanESM5 طبق بدبينانه‌ترين سناريو SSP5 بازسازي و شبيه‌سازي شد. در مرحله‌ بعدي براي بررسي دوره‌ سالانه‌ خشكسالي 32 ساله با استفاده از شاخص SPI از نرم‌افزار DIC بهره گرفته شد. يافته‌هاي روند تغييرات دما و بارش با آزمون Mann-Kendall بارش را با جهش تغييراتي نشان داد و در تمامي ايستگاه‌ها دما روند افزايشي داشت. شبيه‌سازي با مدل CanESM5 در ايستگاه مهرآباد، بيش‌ترين دما به ماه ژوئيه تعلق يافت و بيش‌ترين بارش در ماه مارس خواهد بود. سپس براي بررسي خشكسالي دوره‌ بلندمدت 12 ماهه (يك‌سال) داده‌هاي بارش نشان داد كه در ايستگاه آبعلي و شميران وضعيت خشكسالي در هر سال در نوسان بوده و طي سال‌هاي اخير وضعيت خشكسالي نزديك به نرمال بوده است. در اين ميان ايستگاه شميران طي روند دوره‌ 32 ساله بيش‌ترين دوره‌ خشكسالي خيلي شديد را تجربه كرده است. اين در حالي است كه ايستگاه مهرآباد تنها طي سال‌هاي 1993-1989 خشكسالي شديد را تجربه كرده است. در حالي‌كه طول دوره‌ خشكسالي در ايستگاه آبعلي و شميران بيش‌تر بود و هر دو در سال 2014 با خشكسالي خيلي شديد مواجه بوده‌اند. تهران با تغيير اقليم ناشي از گرمايش جهاني مواجه بوده است و انتظار مي‌رود با توجه به دوره‌هاي خشكسالي كه تجربه كرده است، مستعد خشكسالي خيلي شديد باشد. لذا داشتن برنامه‌ريزي در امر مديريت ريسك اقليمي در آينده، با توجه به اقليم جديد تهران را ضروري مي‌سازد.