اثربخشي درمان فراشناختي بركيفيت خواب و پرخاشگري در زنان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD): يك مطالعه نيمه تجربي

پيش‌زمينه و هدف: درمان فراشناختي نوعي روان درماني است كه بر اصلاح باورهاي فراشناختي تمركز دارد كه حالت‌هاي نگراني، نشخوار فكري و تثبيت توجه را تداوم مي‌بخشد. اين پژوهش باهدف تعيين اثربخشي درمان فراشناختي بر كيفيت خواب و پرخاشگري در زنان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه انجام شده است.مواد و روش كار: روش پژوهش از نوع نيمه تجربي با طرح پيش‌آزمون – پس‌آزمون و پيگيري همراه با گروه كنترل مي‌باشد. جامعه آماري پژوهش حاضر زنان آسيب ديده مراجعه‌كننده به مركز مشاوره شهر اروميه در سال 1402 بودند. حجم نمونه شامل 45 نفر و افراد به‌صورت نمونه‌گيري در دسترس بر اساس ملاك‌هاي ورود انتخاب شدند، سپس به‌صورت تصادفي در گروه مداخله درماني (15 نفر)، گروه كنترل پلاسيبو (15 نفر) و كنترل (15 نفر) گروه بندي شدند. براي گروه مداخله، هشت جلسه درمان فراشناختي اجرا شد، براي گروه مداخله پلاسيبو به همان تعداد جلسات گفتگو و تعاملات اجتماعي ترتيب داده شد و گروه كنترل در طي اين مدت صرفاً سه نوبت به پرسشنامه‌ها پاسخ دادند و مداخله‌اي دريافت نكردند. ابزار پژوهش شامل، پرسشنامه كيفيت خواب پيتزبورگ و پرسشنامه پرخاشگري بود.يافته‌ها: نشان داد كه اجراي درمان فراشناختي منجر به بهبود قابل‌توجهي در كيفيت خواب و پرخاشگري در مرحله پس‌آزمون شده است (0.05 p). علاوه بر اين پيگيري پس از يك ماه نشان از تثبيت تغييرات ايجاد شده پس از درمان داشته است.بحث و نتيجه‌گيري: يافته‌هاي اين پژوهش اطلاعات مفيدي را در ارتباط با درمان فراشناختي فراهم مي‌كند و روانشناسان و روانپزشكان مي‌توانند براي بهبود كيفيت خواب وكاهش پرخاشگري در افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه از اين مداخله استفاده نمايند.