تأثير شوري بر تغييرات و نحوه‌ي توارث صفات كمي و كيفي در چغندرقند

شوري يكي از مهم‌ترين تنش‌هاي غيرزنده و عامل محدودكننده براي محصولات زراعي در سرتاسر جهان به شمار مي‌رود. به‌منظور بررسي ميزان تأثير تنش شوري بر صفات كمي و كيفي، 140 ژنوتيپ مختلف چغندرقند (هيبريد و خانواده تني‌) تحت شرايط نرمال و تنش شوري در گلخانه مورد بررسي قرار گرفتند. آزمايش به‌صورت كرت‌هاي خردشده در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار اجرا شد. نتايج نشان داد كه بين شرايط نرمال و تنش به لحاظ صفات وزن خشك‌ريشه و اندام‌هوايي، محتواي نسبي آب برگ، طول ريشه، سطح برگ، طول دمبرگ، نسبت وزن ريشه به اندام‌هوايي، همچنين ميزان پرولين، سديم، پتاسيم و نسبت پتاسيم به سديم اختلاف معني‌دار وجود دارد. بين ژنوتيپ‌ها براي صفات وزن خشك‌كل، وزن تر و خشك اندام‌هوايي، وزن خشك‌ريشه و سطح‌برگ اختلاف معني‌دار وجود داشت. شوري باعث افزايش ميزان سديم و پرولين و كاهش ميزان پتاسيم و نسبت پتاسيم به سديم شد. پايين بودن ميزان وارثت‌پذيري عمومي در شرايط نرمال در صفات عملكردي نشان مي‌دهد كه اين صفات تحت تأثير عوامل محيطي قرار دارند. در مقابل، بيشترين ميزان وراثت‌پذيري عمومي براي صفات ميزان سديم و پتاسيم مشاهده شد كه نشان‌دهنده‌ي تأثيرپذيري بيشتر اين صفات از عوامل ژنتيكي است.