معناي مرز در روابط بين فردي براي ايرانيان: پژوهشي با روش تحليل تناظر

مرز به‌معناي معياري روان‌شناختي است كه از يكپارچگي يك فرد يا گروه محافظت مي‌كند و به فرد يا گروه كمك مي‌كند محدوديت‌هاي واقع‌بينانه‌اي براي مشاركت در يك رابطه يا فعاليت تعيين كنند. وجود مرز‌هاي واضح براي سلامت جسم و روان انسان ضروري است. مفهوم مرز تا حد زيادي تحت تأثير بافت فرهنگي است و براي افراد متفاوت مي‌تواند معاني متفاوتي را تداعي كند. بنابراين مي‌توان انتظار داشت كه افراد درك متفاوتي از آن در هر بافت فرهنگي داشته باشند. مقاله حاضر با اين سؤال آغاز مي‌گردد كه ساختار معنايي و مفهوم مرز براي ايرانيان چگونه است؟ در مرحله اول تعداد 289 نفر از طريق پاسخ‌دهي اينترنتي به يك سؤال، در پژوهش شركت كردند. از آنها خواسته شد حداقل 10 كلمه را كه در ارتباط با مفهوم مرز در روابط بين فردي به ذهن‌شان خطور مي‌كند ارائه كنند. پس از استخراج 10 واژه پرتداعي، در مرحله دوم از 195 شركت‌كننده خواسته شد تا بر اساس تكليف مشابهت قضاوت شده، ميزان ارتباط بين 10 واژه مذكور را به شكل دو به دو مشخص كنند. نتايج تحليل تناظر نشان داد كه كلمات مذكور با درنظرگرفتن دو بعد اهميت طرف مقابل و سهولت ابراز خود قابل تبيين‌اند. بدين ترتيب چهار وضعيت در روابط بر اساس تغييرات دو بعد مذكور قابل فرض است كه در هر كدام از اين وضعيت‌‌ها مرز در روابط، خاصيتي متفاوت دارد.