فهم ديدگاه دختران پيرامون مفهوم شرم يك پژوهش كيفي پديدارشناختي

شرم يكي از انواع احساسات اجتماعي است كه تعاريف مختلفي از آن شده اما تعريف روشني از آن در بررسي‌هاي جامعه‌شناختي ارائه نشده است. هدف مقاله حاضر تبيين تئوريك نظرات دختران دانشجو از مفهوم شرم مي‌باشد. اين مطالعه با روش پديدارشناسي هرمنوتيك انجام‌شده است. به اين منظور مصاحبه‌هاي بدون ساختار با 13 دختر دانشجو در دامنه سني 20 تا 26 سال از خانواده‌هاي طبقه متوسط شهر تهران صورت گرفته كه طي آن پاسخگويان تجربيات خود را از اين حس در زندگي خود بيان كرده‌اند. داده‌هاي به‌دست آمده از اين مصاحبه‌ها با استفاده از روش پديدار‌شناسي ون‌منن مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. در نتيجه چهار مضمون از يافته‌ها استخراج شد كه مي‌توانند تجربيات دختران دانشجو را از پديده شرم به‌تصوير كشند. اين مضامين عبارت‌اند از: «شرم از دست رفتن آبرو»، «شرم از شكست در دستيابي به ايده‌آل»، «شرم از خود» و «شرم اجتماعي». ويژگي‌هاي مشترك در انواع شرم، خودارزيابي منفي و ارتباط انواع شرم با هويت فردي و جمعي است. همچنين انواع احساس شرم استخراج شده، نسبت به نوع انحراف و خطا و نيز كاركردشان متفاوت بودند. شدت و ضعف تجربه انواع شرم نيز در موقعيت‌هاي مربوط به هركدام از آنها متفاوت بوده است.