سامانۀ تخليۀ مايع صفر (ZLD): مروري بر رويكردهاي نوين در بازيابي آب از منابع آبي نامتعارف

كمبود منابع آب در سال‌هاي آتي به يكي از بزرگ‌ترين چالش هاي جهاني تبديل خواهدشد و به همين ‌دليل مي‌بايد از تمامي منابع آبي نامتعارف در دسترس استفاده كرد. تخليۀ مايع صفر به‌عنوان يك سامانۀ نوظهور براي به حداقل رساندن پساب (به‌ويژه پساب هاي شور) و بيشينه‌كردن بازيابي منابع آب، در چند سال اخير توجه پژوهشگران و واحدهاي صنعتي را جلب كرده‌است. اگرچه، تبخير حرارتي به‌عنوان روش متداول تخليۀ مايع صفر شناخته شده‌است، در ساليان اخير استفاده از فرايندهاي غشايي متداول اسمز معكوس و فرايندهاي جديد تقطير غشايي، اسمز مستقيم و الكترودياليز در تركيب با روش هاي حرارتي و بلورسازها جلب توجه كرده‌است تا با كاهش حجم پساب، شدت جريان ورودي به سامانه هاي حرارتي كاهش يابد. در اين مقاله، پس از معرفي اجمالي سامانه هاي تخليۀ مايع صفر حرارتي و غشايي، تحقيقاتي گسترده كه به‌ منظور بهبود عملكرد و اقتصاد اين سامانه ها با استفاده از فرايندهاي تركيبي ازجمله تركيب روش هاي حرارتي- غشايي در دست انجام است- مرور شده‌است. با مقايسۀ عملكرد هر يك از آن‌ها، ظرفيت و محدوديت‌هاي اين سامانه ها بررسي شده‌است. اگرچه، استفاده از سامانه هاي تخليۀ مايع صفر باعث افزايش سرمايه گذاري اوليه و هزينه‌هاي عملياتي و درنتيجه، قيمت آب توليدي خواهدشد، ولي به‌دليل كمبود منابع آبي در مناطقي با تنش آبي  و نيز آثار مخرب زيست‌محيطي ناشي از تخليۀ پساب ها، مي توان انتظار داشت كه در آيندۀ نزديك به‌عنوان راهكاري ضروري براي مديريت پايدار منابع آبي نامتعارف به بهره‌برداري برسد.