بررسي روند همكاري هاي علمي بين المللي ايران در 50 سال اخير

پژوهش حاضر با هدف بررسي و تحليل وضعيت همكاري هاي علمي ايران در نيم قرن اخير و مقايسه الگوي همكاري علمي ملي و بين‌المللي مقالات نويسندگان ايراني بر اساس نمايه نامه استنادي وب آوساينس طي سال هاي 1972 تا 2022 انجام شده است. اين پژوهش از نوع كاربردي علم‌سنجي است. جامعه پژوهش شامل تمامي توليدات علمي مشترك ايران در پايگاه استنادي بين المللي وب آوساينس با كشورهاي خارجي طي سال هاي 1972 تا پايان سال 2022 بوده است. بر اين اساس الگوي توليدات علمي مشترك ايران در داخل و خارج كشور طي اين دوره مورد مطالعه و تحليل قرار گرفته است. در پژوهش حاضر توليدات علمي مشترك ايران با كشورهاي خارجي طي سال هاي 1972 -2022 در نمايه بين المللي WOS مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است. يافته ها نشان داد طي نيم قرن اخير كشورهاي امريكا، كانادا، انگلستان، استراليا، آلمان و چين در جايگاه برتر همكاري علمي بين المللي ايران قرار داشته اند. كشورهاي توسعه يافته در الگوي همكاري علمي بين المللي ايران نقش مهمي داشته اند. به تعيبر ديگر اين كشورها شريك علمي ايران در دنيا محسوب مي‌شوند و همكاري علمي ايران با اين كشورها بيشتر بوده است هر چند اين الگوي همكاري علمي با الگوي همكاري اقتصادي همخواني ندارد. يعني كشورهايي كه جزء شركاي همكاري علمي بين‌المللي ايران قرار گرفته اند، جزء شركاي تجاري اول ايران(نظيركشورهاي چين، عراق، تركيه، امارات و هند) محسوب نمي‌شوند كه اين يافته مي‌تواند دليلي باشد بر اينكه همكاري‌هاي علمي مشترك بين‌المللي ايران الزاما با همكاري‌هاي اقتصادي بين المللي ايران مطابق نيستند و الگوي همكاري علمي بين‌المللي ايران از الگوي همكاري سياسي و اقتصادي ايران تبعيت نمي كند. وضعيت همكاري علمي بين المللي ايران طي سال‌هاي همه گيري ويروس كوويد 19 يعني سال‌هاي 2019 تا 2021 روند نزولي داشته است، در اين سالها كمترين مشاركت بين‌المللي در ارائه مقالات در همايش‌هاي بين‌المللي شاهد بوده ايم. اين امر همكاري علمي بين ا‌لمللي ايران را در اين سالها تحت تاثير قرار داده است.