ضرورت، بايستگي و چالش هاي مرجعيت علمي هنر و معماري در ايران

امروزه يكي از مهم‌ترين معيارهاي سنجش اهميت و تعيين ضريب تأثيرگذاري تحقيقات و پژوهش‌هاي انجام شده در قالب مقالات پژوهشي و كتب تحقيقي، تعيين مقدار رجوع به اين آثار است. ايمپكت فاكتورِ 2 يك مجله آكادميك، معياري در جهت ارائه و نمايش ميانگين سالانه تعداد ارجاعات به مقالات منتشر شده در آن مجله است وخود عاملي مهم و مؤثر در جهت تبيين دقيق جايگاه و اهميت تحقيق و پژوهش‌هاي آن مرجع.اين مرجعيت علمي نشان كامل شايستگي و بايستگي آن مرجع براي رجوع به آن در تبيين و تحليل مسائل و مهمتركشف راه‌حل‌ها در مواجهه با معضلات و چالش‌هاست؛ امري كه در جهان امروز صورتي معقول و مقبول يافته وخود از مهم‌ترين دستاوردهاي بشري در غلبه بر مجهولات و ابهامات است.هنر و معماري جلوه‌هاي بي‌نظير زيبايي در حيات آدمي هستند. اين جلوه‌ها كه قدمتي به بلنداي تاريخ انسان دارندهماره در تمدن‌ها و فرهنگ‌ها وظيفه انتقال و ترجمه معاني و مفاهيم به فرم و ساختارهاي زيبا و جميل را برعهده داشته‌اند. بنابراين هنر و معماري پيش از آن‌كه هويتي صرفاً فرمي و صوري داشته باشند ماهيتي معرفتي و آييني دارند. در اين مقاله با استناد به آراي يكي از بزرگ‌ترين فلاسفه يونان يعني ارسطو و با استناد به آثار مهمش چون مابعدالطبيعه و اخلاق نيكوماخس نشان داده‌ايم چگونه هنر در عداد فلسفه نظري و عملي قرار گرفته و موجوديتي هم‌ پاي فلسفه يافته است. اين مهم‌ترين دليلي است كه با صداي رسا اعلام كنيم هنگامي‌كه از هنر سخن مي‌گوييم صرفاً از فرم‌ها و ساختارهاي صوري سخن نمي‌گوييم بلكه از معاني و مفاهيم مبتني بر معرفت در قالب آن فرم‌هاو ساختارها صحبت مي‌كنيم. به زبان ساده هنر را بالاصاله نوعي معرفت مي‌دانيم نه تفنن، و دقيقاً از همين روست كه براي آن مقام مرجعيت قائليم.اين مقاله با روش توصيفي تحليلي و با استناد به مدارك و قرائن متقن تاريخي تلاش نموده است از مباني هستي‌شناختي هنر و معماري و نيز مرجعيت بي‌نظير هنر و معماري اسلامي ايراني در طول تاريخ خويش سخن بگويد. از مقام شايسته و بايسته اين هنر كه امروزه متأسفانه با چالش‌هايي جدي روبروست. چالش‌هايي كه البته مي‌توان با يك برنامه‌ريزي دقيق و تلاشي عالمانه و سترگ بر آنها فائق آمد.