فراهم‌سازي‌هاي حركتي محيط خانه كودكان 18 تا 42 ماهه: تأثير وضعيت اقتصادي – اجتماعي، ميزان سابقه ورزشي و سطح فعاليت بدني والدين

مقدمه: با توجه به اهميت بسزاي ماهيت چندبعدي محيط‌خانه در مطالعات رشد بخصوص رشد حركتي كودكان؛ مطالعه حاضر تأثير وضعيت اقتصادي – اجتماعي، ميزان سابقه ورزشي و سطح فعاليت بدني والدين بر سطح فراهم‌سازي حركتي محيط خانه كودكان را موردبررسي قرار داده است. روش كار: روش پژوهش با رويكرد مقطعي، از نوع توصيفي و به لحاظ نحوه گردآوري داده‌ها زمينه‌يابي بود كه در سال 1400 انجام‌شده است. شركت‌كنندگان شامل 236 نفر از والدين (پدر و مادر) داراي كودكان 18 تا 42 ماهه بودند كه به روش نمونه‌گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب شدند. والدين فعاليت‌هاي بدني و ورزشي خود را برحسب سطح و سوابق رتبه‌بندي كردند؛ وضعيت اقتصادي-اجتماعي مطابق با سطح درآمد و ميزان تحصيلات والدين ارزيابي شد. محيط خانه با استفاده از ترجمه فارسي سياهه فراهم‌سازي محيط خانه براي رشد حركتي (AHEMD) ارزيابي شدند. يافته ها : نتايج نشان داد كه هيچ رابطه معناداري ميان ميزان سابقه ورزشي و سطح فعاليت بدني پدران با نمرات فراهم‌سازهاي حركتي خانه وجود ندارد. درصورتي‌كه اين رابطه، با ميزان سابقه ورزشي مادران معنادار بود (r=0.24,p 0.001)؛ و فراهم‌سازهاي حركتي با ميزان سابقه ورزشي مادران تفاوت معناداري داشت (p 0.001، Effect size=11% ). در ادامه يافته‌ها نشان داد، رابطه معناداري ميان سطح فراهم‌سازهاي حركتي با سطح فعاليت بدني مادران وجود دارد (Eta=0.21,p 0.05). به‌علاوه، تفاوت معناداري هم ميان فراهم‌سازهاي حركتي خانه با سطح فعاليت بدني مادران (p 0.05، Effect size=11% ) وجود دارد. همچنين، شاخص‌هاي وضعيت اقتصادي-اجتماعي به ميزان 44% تأثير معناداري بر وجود سطح فراهم‌سازهاي حركتي خانه بخصوص اسباب‌بازي‌هاي حركتي درشت و ظريف داشت (P 0.001). نتيجه‌گيري: تنها هرچه ميزان سابقه ورزشي و سطح فعاليت بدني مادران بالاتر باشد (بيش از دو سال) در كنار معيارهاي وضعيت اقتصادي-اجتماعي در تهيه و تقويت فراهم‌سازهاي حركتي محيط خانه براي كودكان نافذ و تأثيرگذارتر است و در بين ابعاد مختلف فراهم‌سازهاي حركتي دو بُعد اسباب‌بازي‌هاي حركتي درشت و ظريف شديداً تحت تأثير شرايط اقتصادي خانواده‌ها و همچنين سابقه ورزشي مادران مي‌باشد.