مطالعه عوامل مؤثر بر رفتارهاي ونداليستي دانش‌آموزان ايراني: فراتحليلي از تحقيقات موجود

زمينه و هدف: مطالعه عوامل مؤثر در رفتارهاي ونداليستي نوجوانان به ويژه دانش‌آموزان همواره يكي از دغدغه‌هاي اصلي پژوهشگران نظام آموزشي بوده است. در سال‌هاي اخير تحقيقات متعددي در داخل كشور در خصوص رفتارهاي ونداليستي صورت گرفته است، اما مسأله اصلي اين تحقيقات عدم تسلط بر همه جنبه‌هاي اين مسأله است. بنابراين مطالعه حاضر با بهره‌گيري از روش فراتحليل با هدف تحليل و تركيب يافته‌هاي تحقيقات انجام‌شده در زمينه عوامل مؤثر بر رفتارهاي ونداليستي دانش‌آموزان انجام شد.روش: روش پژوهش به كارگرفته‌شده در تحقيق حاضر، فراتحليل است و جامعه آماري آن را تحقيقات انجام‌شده با موضوع رفتارهاي ونداليستي در ايران طي سال‌هاي 1402-1390 تشكيل داده‌اند. پس از طي مراحل مشخص (جستجو، غربال‌گري، شايستگي و مشمول‌بودن) نمونه‌گيري انجام گرفت و 26 تحقيق به‌ عنوان نمونه انتخاب شد. براي تجزيه و تحليل اطلاعات گردآوري‌شده، پس از كدگذاري، از نرم‌افزار جامع فراتحليل (CMA2) استفاده شد.ملاحظات اخلاقي: با ارجاع دقيق به تحقيقات صورت‌گرفته، امانتداري علمي رعايت شده است.يافته‌ها: مهم‌ترين متغيرهاي تأثيرگذار بر رفتارهاي ونداليستي دانش‌آموزان ايراني عبارتند از: احساس بيگانگي (0.51)، احساس محروميت نسبي (0.37)، سرمايه اجتماعي خانوادگي (0.32-)، جامعه‌پذيري (0.31-)، سرمايه اجتماعي (0.25-)، احساس تبعيض و بي‌عدالتي (0.22-)، وضعيت تحصيلي (0.20)، معاشرت با دوستان بزه‌كار (0.20) و احساس تعلق خاطر به مدرسه (0.17-). نتيجه‌گيري: يافته‌هاي تحقيق زمينه را براي تحقيقات بيشتر و دقيق‌تر در حوزه آسيب‌هاي اجتماعي و رفتارهاي ونداليستي دانش‌آموزان فراهم مي‌نمايد.