ضمانت اجراي كيفري اخلاق زيستي؛ ضرورت‌ها و راهكارها

زمينه و هدف: اخلاق زيستي از عناوين نوظهور چند دهه اخير در عرصه فناروري زيستي است كه ديدگاه‌ها و بحث‌هاي متعددي در خصوص آن مطرح شده است. ارتباط حقوق كيفري و اخلاق زيستي، اما چندان مورد توجه قرار نگرفته است. در اين مقاله تلاش شده به بررسي ضرورت مداخله كيفري در اخلاق زيستي و تدوين ضمانت اجراي كيفري براي رعايت عناصر اخلاق زيستي و راهكارها در اين خصوص پرداخته شود.روش: مطالعه حاضر به شيوه توصيفي تحليلي و با بهره گيري از روش كتابخانه‌اي به انجام رسيده است.ملاحظات اخلاقي: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، اصالت متون، صداقت و امانتداري رعايت شده است.يافته‌ها: يافته‌ها بر اين امر دلالت دارد كه تبعات احتمالي فناوري‌هاي زيستي در حوزه‌هايي مانند شبيه‌سازي انسان و سوءاستفاده‌هايي كه ممكن است از طريق همين فناوري زيستي، حيات و ماهيت نوع بشر را تهديد كند، مداخله كيفري در اخلاق زيستي را به يك ضرورت مبدل ساخته است. به عبارتي، رعايت كرامت انساني، اصل رضايت آگاهانه، اصل عدم نابودي و رعايت رويكرد درمان‌محور به عنوان اصول مهم اخلاق زيستي، مستلزم مداخله كيفري و تدوين ضمانت كيفري است. حقوق‌كيفري اخلاق زيستي چون برخاسته از حكومت حداقلي است، واجد وصف حداقلي مداخله است، چراكه در غير اين صورت، بر بنياد انديشه انسان‌محور، مشروعيت خويش را از دست‌ داده و حمايت عمومي‌اش را از دست خواهد داد.نتيجه‌گيري: موازين حقوق بشري مهم‌ترين موازيني است كه مي‌تواند مبناي تدوين ضمانت كيفري و مداخله كيفري در اخلاق زيستي قرار گيرد؛ زيرا حقوق بشر درصدد رعايت حقوق همه افراد انساني است و در عين حال اخلاق زيستي نيز به دنبال رعايت كرامت انساني و حل معضلات زيستي بشر در چارچوب فناوري زيستي با توسل به رضايت آگاهانه و اصل عدم نابودي است. در واقع، بين حقوق بشر و اخلاق زيستي ارتباط معنايي تنگاتنگي وجود دارد.