جستجوي معنا براي زندگي؛ نگرشي روان‌شناسانه يا كنكاش فيلسوفانه

زمينه و هدف: كنكاش در حوزه معناي زندگي، امروزه به عنوان يكي از مسائل مشترك حوزه روان‌شناسي و فلسفه مورد اقبال قرار گرفته است. در تحليل‌هاي روان‌شناختي، معنا در زندگي يك كيفيت روان‌شناختي مثبت و مطلوب قلمداد شده و در ارتباط با محرك، ارتباط و فهم شخص مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد، هرچند در نهايت نگاه فردمحورانه به معناداري زندگي هيچ‌گونه پاسخ جامعي براي پرسش از چيستي معناي زندگي ارائه نمي‌دهد. فلسفه نيز با رويكرد يافتن پاسخ‌هاي كلي و همه‌گير تلاش دارد با قراردادن بنيادهاي متافيزيكي، اصولي بنيادين را براي معناي زندگي تعريف كند. از همين روي تلاش داشته با نظريه‌هاي طبيعت‌گرايانه و فراطبيعت‌گرايانه پاسخي جامع به معناي زندگي ارائه دهد، هرچند در اين مسير انتقاداتي اساسي به آن وارد شده است.روش: در اين مطالعه تطبيقي با بهره گيري از روش توصيفي -تحليلي به بررسي نقاط اشتراك و افتراق نگاه دو حوزه روانشناسي و فلسفه در عرصه معناي زندگي پرداخته شده است.ملاحظات اخلاقي: اصول اخلاقي مطالعه نظري و كتابخانه‌اي شامل صداقت و امانتداري در ارجاع به منابع در اين تحقيق لحاظ شده است.يافته‌ها: بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش مي‌توان گفت: اولاً معنا اساساً چيزي ماتقدم است، بنابراين در تحليل معناي زندگي مي‌بايست به سرچشمه زندگي توجه داشت؛ ثانياً نگاه روان‌شناسانه به معناي زندگي به نوعي فروكاست معنا از امري عام به امري شخصي‌سازي شده است؛ ثالثاً بازگشت به نگاه فلسفي براي معناي زندگي مي‌تواند زمينه‌ساز جلوگيري از پوچ‌گرايي عام در زندگي شود.نتيجه‌گيري: تحليل و تفسير پرسش چيستي معناي زندگي از روزنه نگاه روان‌شناسانه و فلسفي و ايجاد تقابلي ساختاري و تاريخي ميان اين دو حوزه معرفتي راه را براي يافتن پاسخ‌هايي نوين در اين مسأله هموار مي نمايد.