نقش رهبري اخلاقي و توسعه حرفه‌اي بر اخلاق ارزشيابي و مسئوليت جمعي اعضاي هيأت‌علمي دانشگاه تبريز

زمينه و هدف: امروزه دانشگاه‌ها براي ادامه حيات خود نيازمند مسئوليت‌پذيري جمعي، اخلاق ارزشيابي و رهبري اخلاقي هستند. در اين ميان، توسعه حرفه‌اي به عنوان متغير ميانجي نقش سازنده‌اي در ارتقاي دانش و مهارت اعضاي هيأت‌علمي براي دستيابي به اين اهداف ايفا مي‌كند. از اين رو پژوهش حاضر با هدف بررسي نقش رهبري اخلاقي و توسعه حرفه‌اي بر اخلاق ارزشيابي و مسئوليت جمعي اعضاي هيأت‌علمي دانشگاه تبريز انجام شده است.روش: روش پژوهش حاضر، توصيفي از نوع همبستگي و مبتني بر مدل‌يابي معادلات ساختاري است. جامعه آماري پژوهش شامل كليه اعضاي هيأت‌علمي دانشگاه تبريز در سال تحصيلي 97-1396 به تعداد 800 نفر مي‌باشد كه با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌اي نسبتي و با توجه به جدول كرجسي و مورگان، 260 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. براي جمع‌آوري داده‌هاي پژوهش از پرسشنامه‌هاي رهبري اخلاقي براون و همكاران (2005 م.)، توسعه حرفه‌اي صفاري زنجاني (2010 م.)، اخلاق ارزشيابي ناييني و همكاران (2008 م.) و مسئوليت جمعي لوگرفو و گودارد (2008 م.) استفاده شد. براي بررسي روايي پرسشنامه‌ها از تحليل عاملي تأييدي و براي سنجش پايايي پرسشنامه‌ها، از آلفاي كرونباخ استفاده شده است كه ضرايب محاسبه‌شده به ترتيب 0.91، 0.83، 0.80 و 0.81 مي‌باشند. داده‌هاي حاصل با استفاده از روش معادلات ساختاري و با بهره‌گيري از نرم‌افزارهاي SPSS 24 و LISREL 8.8 تحليل شدند.ملاحظات اخلاقي: درباره اهداف پژوهش و محرمانگي اطلاعات به شركت‌كنندگان توضيح داده شد و رضايت آگاهانه آن‌ها اخذ گرديد.يافته‌ها: نتايج پژوهش نشان داد كه رابطه مثبت و معني‌دار بين متغيرهاي رهبري اخلاقي و مسئوليت جمعي (0.39=β)، رهبري اخلاقي و توسعه حرفه‌اي (0.56=β) وجود دارد. در عين حال، بين توسعه حرفه‌اي و اخلاق ارزشيابي (0.34=β) و توسعه حرفه‌اي و مسئوليت جمعي (0.35=β) رابطه مثبت و معني‌داري وجود دارد. علاوه بر اين، نقش ميانجي توسعه حرفه‌اي در مدل تأييد شد. با تأييد نقش توسعه حرفه‌اي، رهبري اخلاقي داراي اثر غير مستقيم، مثبت و معني‌دار بر اخلاق ارزشيابي با ضريب (0.19=β) و رهبري اخلاقي داراي اثر غير مستقيم، مثبت و معني‌دار بر مسئوليت جمعي با ضريب (0.20=β) مي‌باشد. نتيجه‌گيري: نتايج نشان داد كه هرگونه افزايش در ميزان رهبري اخلاقي همراه با افزايش در تمايل به توسعه حرفه‌اي اعضاي هيأت‌علمي در دانشگاه خواهد بود و هرگونه افزايش در ميزان توسعه حرفه‌اي همراه با افزايش در ميزان مسئوليت جمعي و اخلاق ارزشيابي اعضاي هيأت‌علمي خواهد بود.