جايگاه اخلاق در رسيدن به آرامش از نظر عرفاي قرن هشتم تا عصر حاضر با تأكيد بر حافظ شيرازي

زمينه و هدف: آرامش از دغدغه‌ها و نيازهاي فطري بشري است كه انديشه‌هاي مختلف راهكارهاي متفاوتي در رسيدن به آن ارائه كرده و همچنان محل بحث و نظر است. در اين مقاله تلاش شده جايگاه اخلاق در رسيدن به آرامش از نظر عرفاي قرن هشتم تا عصر حاضر با تأكيد بر حافظ شيرازي بررسي شود.روش: مقاله حاضر به روش توصيفي ـ تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي به انجام رسيده است.ملاحظات اخلاقي: در اين مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداري، رعايت شده است.يافته‌ها: يافته‌ها بر اين امر دلالت دارد كه اخلاق بر رسيدن به آرامش تأثيرگذار است. از ديدگاه عرفاي قرن هشتم به بعد به ويژه حافظ شيرازي، عناصر فردي اخلاق مانند صبر، رياضت و قناعت و ابعاد اجتماعي اخلاق مانند تساهل و مدارا، محبت و شفقت، عفو و بخشش، خوي نيكو، صداقت، احسان و نيكوكاري در تحقق آرامش تأثيرگذار است.نتيجه‌گيري: نتيجه اينكه آرامش موضوعي دروني است كه به نفسيات انساني مرتبط است. اقدام در راستاي سوق‌دادن نفس به سمت عناصر فردي و اجتماعي اخلاق است كه مايه آرامش مي شود. بنابراين براي رسيدن به آرامش لازم است در تقويت عناصر فردي و اجتماعي اخلاق كوشيد. در واقع انسان براي رسيدن به آرامش بايد به درون خويشتن مراجعه كرده و با تقويت فضايل اخلاقي خويش به آرامش برسد.