آثار فروش تراكم ساختماني بر محيط زيست شهري و سلامت جامعه در كلان‏شهرهاي ايران

زمينه و هدف: از مهم‌ترين تبعات فروش تراكم بنا، گسترش شهرنشيني است كه مي‏تواند آلودگي محيط زيست و سلامت جامعه را تحت تأثير قرار دهد. بدون ترديد اتخاذ سازوكارهاي مناسب در زمينه حفاظت از محيط زيست و شهرسازي پايدار، براي سامان‌بخشيدن به اين حوزه مي‏تواند گامي مهم جهت رسيدن به توسعه پايدار باشد. هدف اين مقاله بررسي اثر فروش تراكم بنا بر محيط زيست و سلامت افراد جامعه در كلان‏شهرهاي ايران است.روش: روش پژوهش حاضر توصيفي ـ تحليلي است و گردآوري اطلاعات به شيوه كتابخانه‏اي انجام شده است. جامعه آماري اين تحقيق، شهرهاي بزرگ كشور ايران است كه داده‌هاي مربوط به متغير‏هاي منتخب موجود به صورت ساليانه از سال 1365 الي 1398 از آمار ارائه‌شده در سايت‏هاي اطلاع‌رساني بانك مركزي، مركز آمار و بانك جهاني جمع‏آوري گرديد. با استفاده از روش رگرسيون‌گام ‏‌به‌ گام‌، وضعيت آلودگي هوا متأثر از تراكم بنا و اثر آن بر مخارج بخش سلامت مورد ارزيابي قرار گرفت.ملاحظات اخلاقي: در نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعايت اصالت متون، صداقت و امانتداري رعايت شده است.يافته‌ها: با برآورد مدل رگرسيوني عوامل مؤثر بر انتشار دي‏كسيدكربن و مخارج بخش سلامت، نتايج نشان داد كه شاخص تراكم بنا (FB) با ضريب 0.5565014 در حد 2 درصد معنادار و داراي رابطه مثبت با آلودگي هوا مي‏باشد و انتشار دي‏كسيد كربن با ضريب 8.848257 نشان‏دهنده وجود رابطه مثبت و معناداري با مخارج بخش سلامت است.نتيجه‌گيري: با افزايش تراكم بنا، هزينه‌هاي بخش سلامت و درمان به واسطه افزايش آلودگي‏هاي ناشي از كاهش كيفيت محيط زيست، افزايش مي‏يابد. با درك اهميت كيفيت محيط زيست و سلامت جامعه، تصميم‌گيري در اين حوزه نياز به بازنگري سياستگذاران كشور و متصديان امر مسكن در كلان‏شهرهاي ايران دارد.