بررسي نقش فلسفه اخلاق سازماني بر ايجاد عدالت اخلاق‌محور در دانشگاه (مطالعه موردي: واحدهاي دانشگاه آزاد اسلامي استان سيستان و بلوچستان)

زمينه و هدف: دانشگاه‌ها از جمله سازمان‌هاي بزرگ و پيچيده‌اي هستند كه بيشتر از ساير سازمان‌ها با نيروي انساني در ارتباطند و عهده‌دار تربيت نيروي انساني متخصص و كارآمد جامعه هستند، لذا مطالعه حاضر با هدف طراحي سازه عدالت اخلاق‌محور در واحدهاي دانشگاه آزاد اسلامي استان سيستان و بلوچستان انجام شد.روش: مطالعه حاضر آميخته (كيفي ـ كمي) است و بر اساس نمونه‌گيري قضاوتي 20 نفر از خبرگان و بر اساس جدول مورگان و با نمونه‎گيري طبقه‌اي، 248 نفر از مديران مياني و ارشد كاركنان واحدهاي دانشگاه آزاد اسلامي استان سيستان و بلوچستان بررسي شدند. بر اساس نظرات خبرگان و فرايند دلفي فازي سه مؤلفه اخلاق سازماني و هفت بعد مؤلفه عدالت اخلاق‌محور تأييد و مدل مفهومي پژوهش طراحي و پايايي ابزار با آلفاي كرونباخ و پايايي مركب و روايي آن با روايي همگرا و واگرا (با شاخص AVE) و روايي سازه تأييد گرديد. مدل مفهومي با استفاده از آزمون همبستگي پيرسون و مدل‌سازي معادلات ساختاري در نرم‌افزار ليزرل مورد ارزيابي قرار گرفت.ملاحظات اخلاقي: در اين مطالعه، حفظ امانتداري در ارجاع به منابع و كسب رضايت آگاهانه و ورود داوطلبانه افراد مورد توجه قرار گرفت.يافته‌ها: پرسشنامه طراحي‌شده بر اساس مطالعه كيفي شامل عدالت اخلاق‌محور (45 شاخص)، اخلاق كاري اسلامي (20 گويه)، توسعه ارزش‎هاي اخلاقي در سازمان (7 گويه) و وجود جو اخلاقي در جامعه (7 گويه) بود. نتايج بخش كمي مطالعه نشان داد كه اخلاق كار اسلامي با ميزان تأثير 0.76 بيشترين ميزان تأثير و ارزش‎هاي اخلاقي جامعه و سازمان با 0.16 كمترين تأثير بر عدالت اخلاق‌محور را دارا بودند. همچنين ميزان تأثير جو اخلاقي بر عدالت برابر با 0.22 و معنادار بود. ميزان تأثير فلسفه اخلاقي بر عدالت اخلاق‌محور برابر با 1.09 بود كه حاكي از هم‌افزايي، بين مؤلفه‏هاي اين سازه‌ها بودند.نتيجه‌گيري: در مطالعه حاضر اخلاق كار اسلامي بيشترين تأثير را بر عدالت اخلاق‌محور داشت. بنابراين دين ﺑﺎ ارائه اﺳﻮه‌ﻫﺎ و اﻟﮕﻮﻫﺎي برجسته اﺧﻼﻗﻲ نقش مهمي در ارتقاي عدالت سازماني دارد و دانشگاه‌ها مي‌توانند با رعايت اصول ارزشي اخلاق اسلامي، جو مناسبي را جهت برقراري عدالت ايجاد نمايند.